“ชีวิตคือการสะท้อนกลับ”
เมื่อวันหนึ่งคุณได้ในสิ่งใด โปรดเข้าใจ นั่นคือสิ่งที่คุณเคยให้กับใคร ๆ ในอดีต
(นุสนธิ์บุคส์)

วารสารปราชญ์ประชาคม ปีที่ 3 ฉบับที่ 6 (พฤศจิกายน-ธันวาคม 2568) สถานการณ์ปัจจุบันในบ้านเมืองไทย คือ การยุบสภาผู้แทนราษฎรหรือคืนอำนาจให้ประชาชนผ่านการเลือกตั้งใหม่ พร้อมกับความขัดแย้งระหว่างประเทศบ้านใกล้เรือนเคียงที่ปะทุเป็นสงครามระหว่างกันได้สร้างผลกระทบต่อพลเมืองของทั้งสองประเทศอย่างมหาศาล กอปรด้วยความหวาดหวั่นวิตกกังวลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจากภาวะโลกร้อนและการวนมาของฝุ่นมลพิษทางอากาศ PM2.5 อันส่งผลเสียต่อสุขภาพร่างกายและจิตใจที่กำลังทวีความรุนแรงอย่างต่อเนื่อง
วิกฤตการณ์เปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ส่งผลกระทบต่อทุกชีวิต และยังเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เกิดการพลัดถิ่นจากภัยพิบัติ และภัยแล้งที่ทำให้เกิดความขาดแคลนมากขึ้น สิ่งที่ทุกคนสามารถสัมผัสถึงความเปลี่ยนแปลงของโลกในปัจจุบันได้อย่างชัดเจนมากที่สุด คือ วิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (climate change) หรือภาวะโลกร้อน ซึ่งนับวันโลกก็ยิ่งมีอุณหภูมิสูงขึ้น จนส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง เพราะไม่ได้มีเพียงแค่มนุษย์เท่านั้นที่ได้รับผลกระทบ แต่ยังรวมไปถึงสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ สิ่งสำคัญคือภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นถี่และทวีความรุนแรงมากขึ้นย่อมเป็นผลมาจากภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงไป โดยภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นนั้น ได้แก่ อุณหภูมิบนผิวโลกเพิ่มสูงขึ้น วิกฤตภัยแล้งที่แผ่ขยายในหลายพื้นที่ ลมพายุมีความรุนแรงมากขึ้น ทรัพยากรน้ำและอาหารหายากขึ้น และปริมาณสิ่งมีชีวิตที่สูญพันธุ์มีมากขึ้น
แนวทางการแก้ไขวิกฤตโลกร้อนนั้นอาจไม่สามารถแก้ไขได้ในทันทีทันใด แต่มีหลายวิธีที่สามารถช่วยบรรเทา และในระยะเวลาที่ยาวนาน อาจจะมีส่วนช่วยในการแก้ไขวิกฤตโลกร้อนได้ ไม่มากก็น้อย เช่น
-ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล รณรงค์มาใช้พลังงานสะอาด พัฒนาระบบขนส่งมวลชน ลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล และที่สำคัญคือช่วยกันลดการใช้พลังงานไฟฟ้าที่ไม่จำเป็น เลือกใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าแบบประหยัดไฟ
-ปลูกต้นไม้ ทางเลือกที่ยั่งยืนที่สุด คือ การปลูกป่าทดแทนป่าที่ถูกทำลายไป อาจเป็นการปลูกต้นไม้ใน
พื้นที่เมือง เพิ่มพื้นที่สีเขียว อนุรักษ์ป่าไม้ ลดการตัดไม้ทำลายป่า เป็นต้น
-ปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พัฒนาระบบเตือนภัยล่วงหน้า เช่น พายุ น้ำท่วม สร้าง
ระบบชลประทานเก็บกักน้ำเพื่อรับมือภัยแล้ง และปรับเปลี่ยนวิถีการเกษตรให้เหมาะสมกับสภาพอากาศ
-ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี พัฒนาเทคโนโลยีพลังงานสะอาด เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ ลม
พร้อมคิดค้นนวัตกรรมที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และพัฒนาเทคโนโลยีที่ช่วยดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์จากอากาศ

- สนับสนุนนโยบายและมาตรการที่เกี่ยวข้อง ในแง่ของรัฐบาล คือ การกำหนดนโยบายลดการปล่อยก๊าซ
เรือนกระจก ออกกฎหมายบังคับใช้กับภาคอุตสาหกรรม และควรส่งเสริมให้ภาคเอกชนลงทุนในพลังงานสะอาด
-รณรงค์สร้างจิตสำนึก ให้ความรู้ สร้างความตระหนักถึงภัยจากโลกร้อน ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของ
ประชาชนในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ปลูกฝังเด็กและเยาวชนให้รักษ์โลก รู้จักใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
การนี้ หากไม่มีมาตรการจัดการกับสภาวะโลกร้อนที่เข้มข้นและจริงจังในระดับสากล ในอนาคตโลกจะเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงมากขึ้น อุณหภูมิโลกจะสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ภัยพิบัติทางธรรมชาติจะทวีความรุนแรง ระบบนิเวศจะเสียสมดุลและพังทลาย สัตว์และพืชจำนวนมากจะสูญพันธุ์ มนุษย์จะประสบปัญหาความมั่นคงทางอาหาร ขาดแคลนน้ำสะอาด เกิดโรคระบาดใหม่ ปัญหาผู้อพยพ ความขัดแย้ง และความไม่เท่าเทียมในสังคมจะทวีความรุนแรงมากขึ้น
ดังนั้น ทุกภาคส่วนของสังคมโลก ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาล ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม ประชาชน จึงต้องตระหนักถึงความสำคัญและเร่งดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาโลกร้อนอย่างจริงจัง ผ่านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปรับตัวเพื่อรับมือ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การคัดแยกและทิ้งขยะอย่างเหมาะสม และการสร้างจิตสำนึกรักษ์โลกร่วมกัน เพื่ออนาคตที่ยั่งยืนของมนุษยชาติและสิ่งมีชีวิตทั้งมวลบนโลกแห่งนี้

“กฎแห่งแรงเหวี่ยง! ทุกสิ่งที่เราส่งออกไป วันหนึ่ง... มันจะเดินกลับมาหาเราเสมอ”

และวาระนี้ วโรกาสดิถีวันขึ้นปีใหม่ พุทธศักราช 2569 วารสารปราชญ์ประชาคม ขออำนวยพรให้สมาชิกทั้งหลายที่เป็นผู้สรรค์สร้างงาน ผู้พิจารณาผลงาน ผู้เสพเนื้องาน และคณะทำงานทุกท่าน จงสมหวังไพบูลย์ด้วยสุขภาวะทางกาย จิต ปัญญา สังคม และให้มีพลังชีวิตจิตวิญญาณที่ดีงามตลอดกาล

                                                                                                                       บรรณาธิการ