การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับแผนภาพเชิงสาเหตุ เพื่อพัฒนาการคิดอย่างเป็นระบบ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับแผนภาพเชิงสาเหตุ สาหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และพัฒนาความคิดอย่างเป็นระบบของนักเรียนที่ผ่านการจัด
การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับแผนภาพเชิงสาเหตุ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จานวน 40 คน ที่เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1.แผนการจัดการเรียนรู้ เรื่องการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ จานวน 4 แผน ใช้เวลาในการจัดการเรียนรู้ 3 คาบ/ชั่วโมง มีประสิทธิภาพเครื่องมือโดยหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานได้ผลค่าประสิทธิภาพ 4.47 มีความเหมาะสมมาก 2.แบบวัดความคิดอย่างเป็นระบบ มีลักษณะเป็นแบบวัดอัตนัย จานวน 10 ข้อ มีประสิทธิภาพเครื่องมือโดยหาค่า IOC สูงกว่า 0.5 ผลการวิจัยพบว่า 1.แนวทางการจัดการเรียนรู้ปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับแผนภาพเชิงสาเหตุซึ่งผู้วิจัยใช้รูปแบบของ Islakhiyah, Sutopo, & Yulianti (2018) ประกอบด้วยขั้นตอน ดังนี้ 1) ขั้นสังเกตปรากฏการณ์ 2) ขั้นสร้างคาอธิบายเบื้องต้น 3) ขั้นการตรวจสอบ 4) ขั้นรวบรวมคาอธิบายสุดท้าย 5) ขั้นการให้เหตุผล 2.ค่าเฉลี่ยความคิดอย่างเป็นระบบของกลุ่มตัวอย่างหลังเรียน (x̅ =27.14) สูงกว่าก่อนเรียน (x̅ =16.72) อยู่ในระดับดีมาก
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
ปิยนาถ ประยูร. (2548). วิธีคิดกระบวนระบบ (Systems thinking) : โครงการเสริมสร้างการเรียนรู้เพื่อชุมชนเป็นสุข.
ตะวัน ไชยวรรณ และ กุลธิดา นุกูลธรรม. (2564). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน การเรียนรู้แบบบูรณาการ เพื่อส่งเสริมความรู้ของผู้เรียนในโลกแห่งความจริง. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์, 15(2), 251–263.
ฤทัยรัตน์ ชิดมงคล และ สมยศ ชิดมงคล. (2560). การคิดเชิงระบบ: ประสบการณ์การสอนเพื่อพัฒนาการคิดเชิงระบบ. วารสารศึกษาศาสตร์, 45(2), 209–224.
พัฒนี นุ่นชูคัน. (2561). การพัฒนารูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชิงระบบสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. วารสารพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 7(10), 105–121.
วณิชยา ใจเร็ว, ดวงรัตน์ เหลืองอ่อน และ คณิติน จรโคกกรวด. (2566). โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุการยอมรับเทคโนโลยีสำหรับการสอนออนไลน์ของครูในช่วงแพร่ระบาดของโควิด-19. วารสารพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 8(5), 31–48.
สุชานันท์ วรวัฒนานนท์. (2565). การจัดการเรียนรู้แบบปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา เรื่องปรากฏการณ์ของโลกและภัยธรรมชาติของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารร้อยแก่นสารศิลป์, 8(1), 136–149.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551: โรงพิมพ์ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. สืบค้นจาก http://academic.obec.go.th/images/document/1580786506_d_1.pdf
Bloom, B., et al. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill Book Company.
Bryson, J. M., Ackermann, F., Eden, C., & Finn, C. B. (2004). Visible thinking: Unlocking causal mapping for practical business results. John Wiley & Sons.
Cox, M., Steegen, A., & Elen, J. (2018). Using causal diagrams to foster systems thinking in geography education. International Journal of Designs for Learning, 9(1), 34–48. https://doi.org/10.14434/ijdl.v9i1.22756
Islakhiyah, K., Sutopo, S., & Yulianti, L. (2017, August). Scientific explanation of light through phenomenon-based learning on junior high school students. In 1st Annual International Conference on Mathematics, Science, and Education (ICoMSE 2017) (pp. 141–153). Atlantis Press.
Kompa, J. S. (2017). Remembering Prof. Howard Barrows: Notes on problem-based learning and the school of the future. สืบค้นจาก https://joanakompa.com/tag/phenomenon-based-learning
Ritchie, T. A. (2017). Developing and measuring systems thinking skills in students and teachers (Doctoral dissertation). University of Florida. https://ufdc.ufl.edu/UFE0051372/00001
Senge, P. M. (1993). The fifth discipline: The art & practice of the learning organization : Century Business.
Squires, A., Wade, J., Dominick, P., & Gelosh, D. (2011, April). Building a competency taxonomy to guide experience acceleration of lead program systems engineers. In Proceedings from the Ninth Annual Conference on Systems Engineering Research (CSER), Redondo Beach, CA.