แนวปฏิบัติและนโยบายการใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI Tools) ในการจัดทำบทความ
ประกาศเมื่อ 2026-09-01เพื่อส่งเสริมความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และรักษามาตรฐานทางจริยธรรมในการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ วารสารพัฒนาการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยรังสิต กำหนดแนวปฏิบัติสำหรับผู้เขียนที่ใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ในการเตรียมและจัดทำต้นฉบับบทความวิจัยหรือบทความวิชาการ ดังต่อไปนี้
1. การระบุ AI เป็นผู้เขียนห้ามระบุเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นผู้เขียนหรือผู้เขียนร่วม (Author/Co-author) ในบทความทุกกรณี เนื่องจาก AI ไม่สามารถรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ ตลอดจนประเด็นด้านกฎหมายและจริยธรรมของผลงานทางวิชาการได้
2. การใช้ AI เป็นเครื่องมือสนับสนุนผู้เขียนสามารถใช้ AI ในฐานะเครื่องมือสนับสนุนการจัดทำบทความได้ เช่น การตรวจสอบการสะกดคำและไวยากรณ์ การปรับปรุงภาษาให้มีความชัดเจนและเหมาะสม การปรับรูปแบบการเขียน หรือการช่วยจัดรูปแบบบรรณานุกรม ทั้งนี้ ผู้เขียนต้องเป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหาและผลลัพธ์ที่ได้จากการใช้ AI ทุกครั้ง
3. การใช้ AI ในการสร้างเนื้อหาหลักของบทความไม่อนุญาตให้ใช้ AI ในการสร้างเนื้อหาหลักของบทความทั้งหมดหรือบางส่วนแทนผู้เขียน เช่น บทคัดย่อ การทบทวนวรรณกรรม ระเบียบวิธีวิจัย ผลการวิจัย การวิเคราะห์และอภิปรายผล หรือข้อสรุปของบทความ โดยเนื้อหาทางวิชาการต้องเกิดจากการดำเนินงานและความรับผิดชอบของผู้เขียน
4. การสร้างข้อมูลหรือผลการวิจัยห้ามใช้ AI เพื่อสร้างข้อมูล ผลการวิจัย ภาพ ตาราง รูปภาพ การวิเคราะห์ข้อมูล หรือผลลัพธ์ทางวิชาการที่ไม่มีอยู่จริง หรือไม่ได้เกิดจากกระบวนการวิจัยจริง รวมถึงห้ามใช้ AI เพื่อปรับเปลี่ยนหรือบิดเบือนข้อมูลอันอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับผลการวิจัย
5. ความรับผิดชอบของผู้เขียนผู้เขียนทุกคนต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ และความสมบูรณ์ของเนื้อหาทั้งหมดในบทความ รวมถึงต้องตรวจสอบข้อมูล ข้อความ การวิเคราะห์ และรายการอ้างอิงที่เกี่ยวข้องกับการใช้ AI อย่างรอบคอบ เพื่อป้องกันข้อผิดพลาด การอ้างอิงที่ไม่ถูกต้อง หรือการสร้างแหล่งอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง (Fabricated References)
6. การเปิดเผยการใช้ AIหากผู้เขียนใช้ AI ในการเรียบเรียง ปรับปรุง หรือพัฒนาภาษาของบทความ นอกเหนือจากการแก้ไขคำผิดหรือข้อผิดพลาดทางไวยากรณ์เพียงเล็กน้อย ผู้เขียนต้องเปิดเผยการใช้ AI อย่างโปร่งใส โดยระบุรายละเอียดไว้ในส่วนท้ายของบทความ ก่อนรายการอ้างอิง ภายใต้หัวข้อ
“การเปิดเผยข้อมูลการใช้ปัญญาประดิษฐ์” (Declaration of Generative AI)
โดยต้องระบุข้อมูลดังต่อไปนี้
- ชื่อเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI Tool)
- รุ่นหรือเวอร์ชัน (Version) ที่ใช้
- บริษัทหรือผู้พัฒนาเครื่องมือ
- ส่วนหรือขั้นตอนของบทความที่มีการใช้ AI
- ลักษณะการใช้งานและภาระงานที่ AI เข้ามามีส่วนร่วมอย่างชัดเจน
ทั้งนี้ การเปิดเผยการใช้ AI ไม่ได้เป็นการโอนความรับผิดชอบของบทความให้แก่ AI แต่อย่างใด ผู้เขียนยังคงเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ และเนื้อหาทั้งหมดของบทความแต่เพียงผู้เดียว
วารสารพัฒนาการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยรังสิต ขอความร่วมมือผู้เขียนทุกท่านปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าวอย่างเคร่งครัด เพื่อร่วมกันรักษามาตรฐาน คุณภาพ ความโปร่งใส และจริยธรรมในการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ
