ประสิทธิผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและปัจจัยที่มีผลต่อการเข้าสู่เบาหวานระยะสงบในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลลิพัง อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง
คำสำคัญ:
การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม , เบาหวานชนิดที่ 2 , เบาหวานระยะสงบบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองเพื่อศึกษาประสิทธิผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและปัจจัยที่มีผลต่อการเข้าสู่เบาหวานระยะสงบในการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลลิพัง อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 50 รายที่รับยาต่อเนื่องที่ รพ.สต. ลิพัง เข้าสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและติดตามผลเมื่อครบ 6 เดือน วิเคราะห์ข้อมูลสถิติเชิงพรรณนา ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย สถิติ Wilcoxon Signed-Rank Test และสถิติ Fisher's Exact Test เพื่อหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าสู่เบาหวานระยะสงบในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยสามารถเข้าสู่เบาหวานระยะสงบได้ร้อยละ 6.0 หยุดยาได้ร้อยละ 8.0 และลดยาเบาหวานได้ร้อยละ 28.0 ผู้ป่วยมีความรู้เรื่องเบาหวานมากขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) มีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพที่ดีขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าสู่เบาหวานระยะสงบในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 หลังเข้าร่วมโครงการ ได้แก่ ค่า FBS <130 mg/dL (p-value = 0.042) และพฤติกรรมการดูแลสุขภาพมากที่สุด (p-value = 0.048) ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีความพึงพอใจต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในภาพรวมระดับดีมาก สรุป: การกระตุ้นให้ผู้ป่วยมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพที่ดีขึ้น เป็นสิ่งที่สำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยสามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ดีขึ้นจนเข้าสู่เบาหวานระยะสงบได้
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. แนวทางการดำเนินงานการดูแลผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ (Remission service). นนทบุรี, กระทรวงสาธารณสุข. 2566.
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas 10th Edition 2021. Accessed 28 February 2026 from https://diabetesatlas.org/resources/previous-editions.
สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์การป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อระดับชาติ 5 ปี (พ.ศ. 2560 - 2564). พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ, บริษัท อิโมชั่น อาร์ต จำกัด. 2560.
กรมควบคุมโรค. กรมควบคุมโรค รณรงค์วันเบาหวานโลก 2566 มุ่งเน้นให้ความรู้ประชาชนถึงความเสี่ยงโรคเบาหวานและหากตรวจพบก่อนจะลดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้. สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2568 จาก https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=38403&deptcode=brc&news_views=2606.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย, และสมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับ โรคเบาหวาน 2566. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร, ศรีเมืองการพิมพ์จำกัด. 2567.
คณะทำงานพัฒนาแนวทางการรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ให้เข้าสู่ระยะสงบของโรคด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ร่วมกับการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดด้วยตนเอง. แนวทางการดูแลผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่าง เข้มงวดสำหรับบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข. สืบค้นเมื่อ 23 กุมภาพันธ์ 2568 จากhttps://thaifammed.org/academic_work/ebookdm/.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์ (HDC) กระทรวงสาธารณสุข. รายงานตามตัวชี้วัดNCD ClinicPlus ปี 2567. สืบค้นเมื่อ13 มีนาคม 2568 จาก https://hdc.moph.go.th/trg/public/standard-report-detail/e9fb648fe9f1858878714a410222eef1?subcatalogId=b2b59e64c4e6c92d4b1ec16a599d882b.
ฝ่ายเวชระเบียนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลลิพัง. รายงานสถิติเวชระเบียนผู้ป่วยเบาหวาน 2566 - 2567. ตรัง. 2567.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมาร, สมาคมนักกำหนดอาหารแห่ง
ประเทศไทย, และสมาคมผู้ให้ความรู้โรคเบาหวาน. รู้จักนับคาร์บ ปรับสมดุล ควบคุมหวาน. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ, คอนเซ็พท์ เมดิคัส จำกัด. 2562.
International Experts Outline Diabetes Remission Diagnosis Criteria. Accessed 12 April 2025 from https://diabetes.org/newsroom/international-experts-outline-diabetes-remission-diagnosis-criteria.
SMART Goals. A How to Guide 2024. Accessed 13 March 2025 from: https://www.ucop.edu/local-human-resources/_files/performance-appraisal/How+to+write+SMART+Goals+v2.pdf.
อธิบ ลีธีระประเสริฐ. ประสิทธิผลและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าสู่ระยะสงบของผู้ป่วยเบาหวานโรงพยาบาลกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2568; 19(1): 203 - 15.
ชณัฏฐา เรืองสุทธิภาพ. ประสิทธิผลของการดูแลผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ อำเภอพิบูลมังสาหาร. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2567; 9(2): 323 - 30.
คมกริช ฤทธิ์บุรี. กลยุทธ์ในการขับเคลื่อนงานเพื่อให้ผู้ป่วยโรคเบาหวานเข้าสู่ภาวะ “Remission”: กรณีศึกษา กลยุทธ์การขับเคลื่อน อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2566; 5(1): 123 - 36.
อุษนีย์ รามฤทธิ์. ผลการพัฒนารูปแบบทางการพยาบาลในการจัดการรายกรณีและการกำกับตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ. วารสารวิชาการสํานักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี. 2567; 2(3): 27 - 41.
ชัญญ์นิฏฐ์ วงศ์อุดมกอง, สุภาพร สุวรรณวงษ์, ขวัญกัลยา ปุนนา, และอิศริณ อินทรวิเชียร. ผลการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิตผู้ป่วยเบาหวานมุ่งสู่โรคเบาหวานระยะสงบ ศูนย์สุขภาพชุมชน โรงพยาบาลโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567; 9(4): 595 - 605.
มยุรี เที่ยงสกุล, และสมคิด ปานประเสริฐ. การพัฒนารูปแบบการดูแล ผู้ป่วยโรคเบาหวานโรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2562; 28(4): 696 - 710.
อุทัย เจริญจิตต์. ผลของการใช้โปรแกรมส่งเสริมสุขภาพในผู้ป่วยโรคเบาหวานต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพตาม 3อ2ส ของผู้ป่วยเบาหวาน ศูนย์สุขภาพชุมชนเมือง โรงพยาบาลบ้านโป่ง. วารสารหิวหินสุขใจไกลกังวล. 2561; 3(2): 58 - 72.
พิชิต สุขสบาย. ประสิทธิผลการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวด จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการเขต 11. 2567; 38(1): 27 - 43.
Lean ME, Leslie WS, Barnes AC, Brosnahan N, Thom G, McCombie L, and et al. Durability of a primary care-led weight-management intervention for remission of type 2 diabetes: 2-year results of the DiRECT open-label, cluster-randomised trial. The lancet Diabetes & endocrinology. 2019; 7(5): 344 - 55.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการศึกษาและวิจัยการสาธารณสุข

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
