ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้ภาระงานทางจิตใจของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่ง กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
คำสำคัญ:
ปัจจัย, ภาระงานทางจิตใจ, พยาบาลวิชาชีพ, โรงพยาบาลระดับตติยภูมิบทคัดย่อ
พยาบาลวิชาชีพต้องทำงานภายใต้ความเร่งรีบ ความกดดัน และความคาดหวังสูงทำให้เกิดภาระงานทางจิตใจที่อาจเกินขีดความสามารถและเสี่ยงต่อการทำงานผิดพลาดได้ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้ภาระงานทางจิตใจของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่ง กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย การศึกษารูปแบบเชิงวิเคราะห์ภาคตัดขวาง (Cross-sectional analytical study) เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงสิงหาคม พ.ศ. 2568 ในกลุ่มตัวอย่างพยาบาลวิชาชีพ 253 คน โดยใช้แบบสอบถามและแบบประเมินการรับรู้ภาระงานทางจิตใจ ด้วยวิธี National Aeronautics and Space Administration–Task Load Index (NASA-TLX) ในรูปแบบออนไลน์ ผ่าน Google form ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ (Stratified sampling) ผลการศึกษา พบว่า พยาบาลส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 97.6 มีอายุเฉลี่ย 29.92 ปี (S.D. = 6.33) ปฏิบัติงานในแผนกผู้ป่วยนอก ดูแลเฉพาะทาง และผู้ป่วยในและวิกฤต ร้อยละ 31.2 19.0 และ 49.8 ตามลำดับ อายุงานเฉลี่ย 5.13 ปี (S.D. = 4.10) ชั่วโมงการทำงานเฉลี่ย 10.83 ชั่วโมงต่อวัน (S.D. = 2.08) วันทำงานเฉลี่ย 5.10 วันต่อสัปดาห์ (S.D. = 0.72) มีระดับการรับรู้ภาระงานทางจิตใจเฉลี่ย 3.76 คะแนน (S.D. = 0.44) อยู่ในระดับสูง การวิเคราะห์ข้อมูลสถิติการถดถอยพหุโลจิสติก พบว่า การนอนหลับมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการรับรู้ภาระงานทางจิตใจของพยาบาลวิชาชีพ (OR adj = 0.42, 95%CI = 0.20 - 0.91) ดังนั้นการปรับปรุงลักษณะงานให้เหมาะสมตามปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้อง และจัดตารางเวลาการทำงานให้เหมาะสม เพื่อลดภาระงานทางจิตใจและเพิ่มประสิทธิภาพของพยาบาลวิชาชีพที่ทำงานในโรงพยาบาล
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Salanova M, Llorens S, García-Renedo M, Burriel R, Bresó E, and Schaufeli WB. Towards a four-dimensional model of burnout: A multigroup factor-analytic study including depersonalization and cynicism. Educational and Psychological Measurement. 2005; 65(5): 807-19. DOI: 10.1177/0013164405275662
Young MS, Brookhuis KA, Wickens CD, and Hancock PA. State of science: Mental workload in ergonomics. Ergonomics. 2015; 58(1): 1-17. DOI: 10.1080/00140139.2014.956151
จันทร์จิรา ศรีสมบัติ, นงนุช ปานประสิทธิ์, และสุพัตรา ศรีสุวรรณ. ภาระงานทางจิตใจและความเครียดในการทำงานของพยาบาลในหอผู้ป่วยหนัก โรงพยาบาลศูนย์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2564; 45(2): 33–45.
ปรียานุช สุทธิมโน. การพัฒนาศักยภาพบุคลากรทางการพยาบาลในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิภายใต้บริบทเทคโนโลยีสุขภาพยุคใหม่. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 2562; 12(1): 23–34.
นงนุช ปานประสิทธิ์. ภาวะหมดไฟในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลทั่วไป. วารสารการพยาบาลและสุขภาพจิต. 2564; 35(2): 28–41.
Shi F, Li Y, and Zhao Y. How do nurses manage their work under time pressure? Occurrence of implicit rationing of nursing care in the intensive care unit: A qualitative study. Intensive and Critical Care Nursing. 2023; 75: 103367. DOI: 10.1016/j.iccn.2022.103367.
Xie W, Liu M, Okoli CTC, Zeng L, Huang S, Ye X, and et al. Construction and evaluation of a predictive model for compassion fatigue among emergency department nurses: A cross-sectional study. International Journal of Nursing Studies. 2023; 148: 104613. DOI: 10.1016/j.ijnurstu.2023.104613.
Daniel WW. Biostatistics: A foundation for Analysis in the Health Sciences. 10th ed. New York. John Wiley & Sons. 2010.
รักษ์สุดา ชูศรีทอง. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์]. ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต. คณะพยาบาลศาสตร์, มหาวิทยาลัยบูรพา. 2563.
Hart SG, and Staveland LE. Development of NASA-TLX (Task Load Index): Results of empirical and theoretical research. In: Peter A. Hancock, Najmedin Meshkati, editors. Human mental workload. Amsterdam: North-Holland Press; 1988: p. 139–83.
พัลพงศ์ สุวรรณวาทิน. การรับรู้ภาระงานและความเหนื่อยหน่ายในการทำงานของพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน โดยมีการสื่อสารภายในองค์การและความเครียดในการทำงานเป็นตัวแปรกำกับ [วิทยานิพนธ์]. ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, คณะศิลปศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2559.
Tubbs-Cooley HL, Carle AC, Mark BA, Spector LA, and Weiss ME. Nurse Workload and Missed Nursing Care in Neonatal Intensive Care Units. Journal of the American Medical Association Pediatrics. 2025; 179(12): 1335-42. DOI: 10.1001/jamapediatrics.2025.3647
ฐิติกานต์ ศรีม่วง. ความเหนื่อยหน่ายจากภาระงานและความสมดุลระหว่างชีวิตกับการทำงานของพนักงานบริษัทเอกชนในเขตกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์]. ปริญญาการจัดการมหาบัณฑิต, วิทยาลัยการจัดการ, มหาวิทยาลัยมหิดล. 2565.
Hosmer DW, Lemeshow S, and Sturdivant RX. Applied logistic regression. 3rd ed. Hoboken (NJ): John Wiley & Sons. 2013.
Banda Z, Simbota M, and Mula C. Nurses’ perceptions on the effects of high nursing workload on patient care in an intensive care unit of a referral hospital in Malawi: A qualitative study. BMC Nursing. 2022; 21 :136. DOI: 10.1186/s12912-022-00918-x.
Shan G, Wang L, Wang S, Liu P, Zhao M, and Chen H. Work stress and burnout among young nurses: A cross-sectional study. Journal of Nursing Management. 2021; 29(2): 350–61. DOI: 10.1111/jonm.13133.
Yan Y, Zhao C, Bi X, OR CK, and Ye X. The mental workload of ICU nurses performing human-machine tasks and associated factors: A cross-sectional questionnaire survey. Journal of Advanced Nursing. 2025; 81(1): 224–36. DOI: 10.1111/jan.16199.
ธนกร โพนสูง. ภาระงานทางจิตใจและภาวะเครียดของพยาบาลวิชาชีพในหอผู้ป่วยหนัก. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2565; 48(2): 123-35.
Yuan Z, Liu M, Xu X, and Huang Y. The levels and related factors of mental workload among nurses in China. BMC Nursing. 2023; 22: 415. DOI: 10.1186/s12912-023-01560-5
Moghadam KN, Bahrami N, Molavynejad S, and Khoshbakht F. Nursing physical workload and mental workload: Their relevance to nursing adverse events. Cogent Psychologyl. 2021; 8(1): 1964974. DOI: 10.1080/23311908.2021.1964974
นงนุช ปานประสิทธิ์, ศิริพร วัฒนวงศ์, และอรพินท์ ใจดี. ภาวะหมดไฟในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลทั่วไป. วารสารการพยาบาลและสุขภาพจิต. 2564; 35(2): 28–41.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการศึกษาและวิจัยการสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
