ผลของโปรแกรมส่งเสริมการมีส่วนร่วมต่อความสามารถในการดูแลของผู้ดูแลและอัตราการกลับมารักษาซ้ำเด็กโรคปอดอักเสบ หอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชท่าบ่อ

บทคัดย่อ

การวิจัยเป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว วัดผลก่อน-หลัง (One-group pretest-posttest design) เพื่อเปรียบเทียบความสามารถและการมีส่วนร่วมของผู้ดูแลในการดูแลเด็กโรคปอดอักเสบ ก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมส่งเสริมการมีส่วนร่วมต่อความสามารถในการดูแลและศึกษาการกลับมารักษาซ้ำ หลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างคือผู้ดูแลหลักเด็กโรคปอดอักเสบอายุ 1 เดือน ถึง 5 ปี ที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชท่าบ่อ จำนวน 33 คน คัดเลือกตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบประเมินความสามารถและการมีส่วนร่วมของผู้ดูแล (ค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา IOC = 0.67 - 1.00, ค่าความเชื่อมั่น Cronbach’s α = 0.82) และแบบบันทึกการกลับมารักษาซ้ำ โปรแกรมประกอบด้วยการให้ความรู้ การสาธิต การฝึกปฏิบัติจริงและใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบ Wilcoxon signed ranks test ผลการวิจัยพบว่าหลังเข้าร่วมโปรแกรม คะแนนความสามารถของผู้ดูแลเพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ย 2.34 ± 0.29 เป็น 3.62 ± 0.19 (Z = 5.015,  p-value < 0.001) และคะแนนการมีส่วนร่วมเพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ย 2.39 ± 0.41 เป็น 3.88 ± 0.25 (Z = 5.052, p-value < 0.001)  ขณะที่อัตราการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วัน หลังจำหน่ายลดลงเหลือร้อยละ 6.1 (2 ราย จาก 33 ราย) สรุปได้ว่าโปรแกรมส่งเสริมการมีส่วนร่วมต่อความสามารถในการดูแลเด็กโรคปอดอักเสบ ช่วยเพิ่มความสามารถและการมีส่วนร่วมของผู้ดูแลได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีส่วนช่วยลดอัตราการกลับมารักษาซ้ำ แนะนำให้นำโปรแกรมนี้ประยุกต์ใช้ในงานประจำและควรมีการติดตามผลในระยะยาวเพื่อยืนยันประสิทธิภาพ