ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร

บทคัดย่อ

ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดข้อจำกัดในการดำเนินชีวิต การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร เชิงอรรถาธิบายภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมิถุนายน - กรกฎาคม 2568 กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง กลุ่มที่ 1 จำนวน 427 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.76 ตรวจสอบความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.966 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัย พบว่า คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงอยู่ระดับปานกลาง ปัจจัยสนับสนุนทางสังคม และปัจจัยการรับรู้สิ่งแวดล้อมอยู่ระดับปานกลาง ปัจจัยส่วนบุคคล (การมีโรคหัวใจ โรคเบาหวาน และไม่ประกอบอาชีพ) มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิต ปัจจัยการสนับสนุนทางสังคม ด้านอารมณ์ (r = 0.485) ด้านวัตถุสิ่งของ (r = 0.443) และด้านข้อมูลข่าวสาร (r = 0.363) มีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับปานกลางกับคุณภาพชีวิต ปัจจัยการรับรู้สิ่งแวดล้อม ได้แก่ การเข้าถึงสถานบริการต่างๆ (r = 0.531) ความพึงพอใจสิ่งแวดล้อมในชุมชน (r = 0.401) และประเภทของที่อยู่อาศัย (r = 0.324) มีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับปานกลางกับคุณภาพชีวิต ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยสนับสนุนทางสังคม และปัจจัยการรับรู้สิ่งแวดล้อม สามารถร่วมกันอธิบาย ความผันแปรของคุณภาพชีวิต ร้อยละ 32.5 (Adjusted R² = 0.325) โดยปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตสูงสุดคือ การเข้าถึงสถานบริการต่างๆ (β = 0.291) รองลงมาคือ การสนับสนุนทางสังคมภาพรวม (β = 0.283) ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรสนับสนุนการเข้าถึงบริการสุขภาพอย่างครอบคลุม