การพัฒนานวัตกรรม “ฉลาดรัก ฉบับแชท” เพื่อส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพด้านเพศต่อพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ของวัยรุ่น จังหวัดจันทบุรี

บทคัดย่อ

การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นถือเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพ การศึกษา และการพัฒนาทุนมนุษย์ของประเทศ โดยจังหวัดจันทบุรีมีอัตราการคลอดในวัยรุ่นสูงกว่าภาพรวมของประเทศ การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and development) โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design thinking) มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้าง ประเมินผลการใช้ และศึกษาความพึงพอใจต่อนวัตกรรม “ฉลาดรัก ฉบับแชท” สำหรับส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพด้านเพศและพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นในจังหวัดจันทบุรี กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ให้ข้อมูลหลัก 9 คน และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 43 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย นวัตกรรม “ฉลาดรัก ฉบับแชท” แนวทางการสัมภาษณ์สนทนากลุ่ม แบบสอบถามความฉลาดรู้ทางเพศต่อพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์สำหรับวัยรุ่นในประเทศไทย แบบประเมินนวัตกรรม และแบบประเมินความความพึงพอใจนวัตกรรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการจัดระเบียบเนื้อหาและสร้างบทสรุป สถิติเชิงพรรณนา และสถิติทดสอบค่าเฉลี่ยของประชากรกลุ่มเดียว ผลการศึกษาพบว่ากระบวนการคิดเชิงออกแบบ ช่วยให้เข้าใจปัญหาเชิงลึกและสามารถออกแบบนวัตกรรมที่ตอบสนองต่อความต้องการของวัยรุ่นได้อย่างเหมาะสม หลังการทดลองใช้นวัตกรรม กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เกี่ยวกับการคุมกำเนิด ความรอบรู้สุขภาพด้านเพศและพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) และมีความพึงพอใจต่อนวัตกรรมในระดับมาก ร้อยละ 90.7 ผลการศึกษาชี้ว่านวัตกรรม “ฉลาดรัก ฉบับแชท” มีประสิทธิผลและสอดคล้องกับวิถีการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล สามารถพัฒนาและขยายผลการใช้งานไปยังพื้นที่อื่นเพื่อเพิ่มผลลัพธ์ระยะยาว