ผลการสนทนาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจในการควบคุมระดับน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ดี ณ หน่วยบริการระดับปฐมภูมิหนึ่ง ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

โรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญในประเทศไทย มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น การควบคุมระดับน้ำตาลที่ไม่ดีนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง การสนทนาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ (Motivational Interviewing) เป็นวิธีที่มีประสิทธิผลในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ โดยการวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการสนทนาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและค่าดัชนีมวลกายในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดี กลุ่มตัวอย่าง 42 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 21 คน กลุ่มทดลองได้รับการสนทนาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจแบบสั้น (Brief advice) ร่วมกับการรักษาตามมาตรฐานเป็นเวลา 3 เดือน ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการรักษาตามมาตรฐานเพียงอย่างเดียว มีการวัดระดับน้ำตาลสะสม (HbA1c) และดัชนีมวลกาย (BMI) ก่อนและหลังการทดลอง วิเคราะห์ด้วยสถิติ Wilcoxon Signed-Rank Test เพื่อเปรียบเทียบภายในกลุ่ม และ Mann-Whitney U Test เพื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม ผลการศึกษาพบว่า ทั้งกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม มีค่าระดับ HbA1c ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001 และ p-value < 0.05 ตามลำดับ) แต่เมื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลง HbA1c ระหว่างสองกลุ่ม ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value > 0.05) ค่า BMI ไม่เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทั้งก่อน–หลังภายในกลุ่ม สรุปได้ว่าระดับ HbA1c ของกลุ่มที่ได้รับการสนทนาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจร่วมกับการรักษามาตรฐาน และกลุ่มที่ได้รับการรักษาตามมาตรฐานเพียงอย่างเดียว ไม่มีความแตกต่างกัน ซึ่งอาจเป็นเพราะการรักษาตามมาตรฐานมีประสิทธิภาพดีอยู่แล้ว