เหตุผลในการบรรลุธรรมทางพุทธปรัชญาเถรวาท

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเหตุผลในการบรรลุธรรมทางพุทธปรัชญาเถรวาทจากการศึกษาพบว่า มนุษย์เป็นผู้ที่สามารถพัฒนาตนเองได้ และผู้ที่ได้รับการพัฒนาฝึกฝน ตนเองถือว่าเป็นผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ โดยมีหลักการพัฒนาตนเองทั้งด้านกายและด้านจิตเรียกว่าไตรสิกขาประกอบด้วยศีลสมาธิและปัญญาทั้ง 3 ประการนี้จะส่งเสริมเกื้อกูลกัน ศีลทำให้เกิดสมาธิ สมาธิทำให้เกิดปัญญาที่แก่กล้าซึ่งจะทำให้จิตสามารถละกิเลสทั้งปวงได้ นั่นคือได้บรรลุเป็นพระอริยบุคคลในพระพุทธศาสนาประการสำคัญอีกอย่างหนึ่ง คือ พระพุทธศาสนายอมรับในศักยภาพของมนุษย์ที่เท่าเทียมกัน ทั้งบรรพชิตและคฤหัสถ์ย่อมไม่มีความแตกต่างกันในการบรรลุธรรมในคัมภีร์อรรถกถาธรรมบทที่ปรากฏนั้นได้แสดงหลักฐานเกี่ยวกับการบรรลุธรรมไว้ว่าเป็นผู้ปฏิบัติตามหลักไตรสิกขา ซึ่งหลักไตรสิกขานั้นเป็นหลักการที่ผู้บรรพชาเข้ามาในพระพุทธศาสนาจะต้องศึกษาและปฏิบัติอันจะเป็นเครื่องขจัด ซึ่งกิเลสอาสวะทั้งหลายนำไปสู่หนทางแห่งการพ้นทุกข์