ญาณวิทยาในกาลามสูตร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการฉบับนี้มุ่งวิเคราะห์ญาณวิทยาที่ปรากฏในหลักคำสอนเรื่องกาลามสูตรหรือเกสปุตตสูตร พบว่า กาลามสูตรทั้ง 10 ข้อ เป็นการนำเสนอบ่อเกิดแห่งความรู้ 10 ประการ ได้แก่ 1) ความรู้ที่อ้างมาจากการฟังต่อๆ กันมา 2)ความรู้ที่อ้างมาจากประเพณี 3)ความรู้ที่อ้างมาจากคำเล่าลือหรือข่าวสาร 4)ความรู้ที่อ้างมาจากตำรา คัมภีร์ หนังสือ ตลอดถึงสื่อสิ่งพิมพ์ทุกประเภท 5)ความรู้ที่อ้างมาจากตรรกะนิรนัยที่ดูสอดคล้องกับเหตุผล 6) ความรู้ที่อ้างมาจากตรรกะอุปนัยหรือการอ้างสถิติหรือการเก็บปรากฏการณ์ซ้ำๆ จากธรรมชาติในเชิงการทดลอง7)ความรู้ที่อ้างมาจากการคาดคะเนตามประสบการณ์หรือในเชิงปรากฏการณ์วิทยา 8)ความรู้ที่อ้างมาจากความคิดเห็น แนวคิด ทฤษฎี หลักการ ระบบปรัชญาที่ตนเชื่อถือ 9)ความรู้ที่อ้างมาจากบุคคลที่ดูน่าเชื่อถือ 10)ความรู้ที่มาจากครูบาอาจารย์ของเรา หรือเจ้าลัทธิที่เรานับถือ การวิเคราะห์ตีความญาณวิทยาในกาลามสูตรทำให้เกิดสติปัญญา เข้าใจในเกณฑ์ตัดสินความจริงว่าความรู้ใดที่ควรเชื่อ ควรปฏิบัติ และความรู้ใดที่ไม่ควรเชื่อ ไม่ควรปฏิบัติตาม โดยใช้วิจารณญาณในการตัดสินใจ อันก่อให้เกิดคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งโดยส่วนตนและส่วนรวมต่อไป
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับหลวง. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์กรมการศาสนา.
พระมหามฆวินทร์ ปุริสุตฺตโม, สุรางคณา สุนทรพนาเวศ, อิทธิศักดิ์ เลอยศพรชัย, ชิสา กันยาวิริยะ, สิรินทร์ กันยาวิริยะ,ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์ และเมธา หริมเทพาธิป. (2566). นวัตกรรมทางพุทธธรรมในกาลามสูตร. มจร สุรนารีสาร, 1(1) : 10-19.
พระอรรนพ โกวิโท (ยุทธเลิศ) และ พระใกล้รุ่ง ปญฺญาวชิโร (2561) ศึกษาวิเคราะห์หลักกาลามสูตรในพุทธปรัชญาเถรวาทเพื่อประยุกต์ใช้ในสังคมปัจจุบัน. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 1(1): 10-19.
พระอรรนพ โกวิโท (ยุทธเลิศ) และพระใกล้รุ่ง ปญฺญาวชิโร. (2561). ศึกษาวิเคราะห์หลักกาลามสูตร ในพุทธปรัชญาเถรวาทเพื่อประยุกต์ใช้ในสังคมปัจจุบัน. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 1(1): 10-19.
เมธา หริมเทพาธิป. (2559). บรรทัดฐานใหม่ของสังคมสารสนเทศเพื่อธรรมาภิบาล. วารสารพุทธมัคค์, 1(1) : 22-34.
เมธา หริมเทพาธิป. (2567). ภาษาข่าวที่มีปัญหาเชิงจริยธรรม. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://www.gotoknow.org/posts/636622 [31 พฤษภาคม 2567]
สมศักดิ์ อัมพรวิสิทธิ์โสภา. (2565). กาลามาสูตร : ทางรอดในสังคมยุคดิจิทัล. วารสารนิตยสารเสียงธรรมจากมหายาน, 8(1) : 39-49.
