หลักธรรมตามแนวพุทธเพื่อพัฒนาพฤติกรรมนักเรียนวัยรุ่น

Main Article Content

พระเชวง โสภาจร
ศิริพงษ์ เศาภายน
มณฑิรา จารุเพ็ง
พระมหารังสี ปี่แก้ว

บทคัดย่อ

บทความนี้กล่าวถึงการใช้หลักธรรมตามแนวพุทธเพื่อพัฒนาพฤติกรรมนักเรียนวัยรุ่นในการกำกับตนเอง การให้คำปรึกษาแบบกลุ่มตามแนวพุทธศาสนาเป็นกระบวนการที่ผสมผสานหลักการพุทธธรรมและเทคนิคการให้คำปรึกษาทางจิตวิทยาเพื่อพัฒนาการควบคุมอารมณ์และพฤติกรรมของผู้รับคำปรึกษา โดยใช้หลักอริยสัจ 4 และโยนิโสมนสิการเป็นกรอบในการพิจารณาปัญหาและการแก้ไขผ่านปัญญาและศีลธรรม การฝึกสติสัมปชัญญะเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาความเข้าใจตนเองและการจัดการกับชีวิตอย่างมีสติ การให้คำปรึกษาตามแนวพุทธมุ่งเน้นการพัฒนาปัญญาและอิสรภาพ ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และปัญญา โดยการพัฒนาปัญญาและการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณธรรมเพื่อบรรลุประโยชน์สูงสุดในชีวิต รวมทั้งการเสริมสร้างพฤติกรรมการกำกับตนเองด้านการเรียนในนักเรียนวัยรุ่นผ่านการสนทนาในกลุ่ม โดยใช้แนวคิดจากการให้คำปรึกษาตามแนวพุทธและเทคนิคการสื่อสารทางภาษา การวิจัยพบว่า การให้คำปรึกษาแบบกลุ่มตามแนวพุทธสามารถช่วยผู้รับคำปรึกษาพัฒนาตนเองและแก้ไขปัญหาชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพในทุกด้าน ทั้งในด้านศีล สมาธิ และปัญญา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โสภาจร พ., เศาภายน ศ. ., จารุเพ็ง ม. ., & ปี่แก้ว พ. . (2025). หลักธรรมตามแนวพุทธเพื่อพัฒนาพฤติกรรมนักเรียนวัยรุ่น. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 7(1), 2043–2054. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/4705
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชญานิษฎ์ สุระเสนา. (2559). ทักษะทางสังคมสำหรับวัยรุ่น. วารสารการศึกษาและพัฒนามนุษย์, 7(1), 1-10.

ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์. (2555). เอกสารประกอบการประชุมวิชาการประจำปี 2555 เรื่อง “ฝ่าวิกฤติอุดมศึกษาไทย”. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน).

ทิศนา แขมมณี. (2549). การจัดการเรียนรู้: แนวคิด หลักการ และรูปแบบ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

นิคม ไวยรัชพานิช. (2556). แนวทางการแก้ปัญหาสังคมไทยในยุคปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิเพื่อสังคมไทย.

พรสันต์ เลิศวิทยาวิวัฒน์. (2550). คุณลักษณะของคนในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). พุทธศาสนาในฐานะการศึกษา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (พิมพ์ครั้งที่ 46). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์บริษัท สหธรรมิก จำกัด.

วิจารณ์ พานิช. (2555). ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิเพื่อการศึกษา.

วิชัย วงษ์ใหญ่. (2554). การจัดการศึกษากับการพัฒนาทุนมนุษย์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งชาติ.

สมโภชน์ เอี่ยมสุภาษิต. (2553). ทฤษฎีและเทคนิคการปรับพฤติกรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 10) กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุขอรุณ วงษ์ทิม. (2554). การพัฒนารูปแบบการปรึกษากลุ่มแบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างความแข็งแกร่งทางจิตใจของเด็กที่มีความบกพร่องทางร่างกาย โรงเรียนศรีสังวาลย์ จังหวัดนนทบุรี. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

อาภา จันทรสกุล. (2545). ทฤษฎีและวิธีการให้คำปรึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, คณะศึกษาศาสตร์, ภาควิชาจิตวิทยาการศึกษาและแนะแนว.

นฤมล รัตนไพจิตร. (2558). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสุขของวัยรุ่นในโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคใต้ตอนบนของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคําแหง,

สุพัตรา มณีวรรณ. (2562). ผลของการใช้กระบวนการให้คำปรึกษาตามแนวพุทธต่อพฤติกรรมการเรียนรู้ในนักเรียนมัธยมศึกษา. วารสารการศึกษาและจิตวิทยา, 45(1), 12-25.

โสรีช์ โพธิ์แก้ว. (2545). จิตปรึกษากับชีวิต. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Corey, G. (2004). Theory and practice of group counseling (6th ed.). CA: Thomson Brooks.

Pintrich, P. R., & de Groot, E. V. (1990). Motivational and self-regulated learning components of classroom academic performance. Journal of Educational Psychology, 82(1), 33–40.

Trotzer, J. P. (1999). The counselor and the group: Integrating theory, Training and practice (3rd ed.). Philadelphia: Taylor & Francis.

Zimmerman, B. J. (1998). Academic Studying and Development of Personal Skill: A Self-Regulatory Perspective. Educational Psychologist, 32(2), 73 – 86.