การประยุกต์ใช้หลักอนัตตาในการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรม

Main Article Content

พระสมุห์ทรงพล คุณวีโร (ชิณวงษ์)
สมบูรณ์ บุญโท
สวัสดิ์ อโณทัย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรม 2) ศึกษาหลักอนัตตาที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 3) ประยุกต์ใช้หลักอนัตตาในการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรม เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเชิงเอกสาร  ภายใต้กระบวนการศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน เพื่อนำไปสู่การประยุกต์ใช้องค์ความรู้ทางปรัชญาและพระพุทธศาสนา ผลการวิจัยพบว่า 1) สังคมพหุวัฒนธรรมเป็น การอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขในสังคมที่มีความแตกต่างหลากหลาย  เน้นเสริมสร้างสังคมดุลยภาพที่มีความเท่าเทียม มีสิทธิเสรีภาพ และความยุติธรรม เสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจให้กลุ่มวัฒนธรรมย่อย มีความปรองดองสมานสามัคคี ปราศจากความขัดแย้ง และสามารถอยู่ร่วมกันในสังคมที่มีความแตกต่างได้อย่างมีความสุข 2) หลักอนัตตา ถือว่าเป็นหลักการสำคัญที่พัฒนามนุษย์ เพราะเป็นการแสดงถึงในแง่หลักสัจธรรมที่ว่า สรรพสิ่งไร้แก่นแท้ของตัวตน และในแง่ศาสนธรรมที่ว่า รับรู้โลกนี้โดยความเป็นอนัตตา คือ ปราศจากการยึดมั่นถือมั่นว่า เป็นเรา เป็นของเราและเป็นตัวตนของเรา เพื่อนำไปไปสู่อิสรสุขให้แก่ทุกคน ประโยชน์สุขในการอยู่ร่วมกันกับเพื่อนมนุษยชาติ 3) การแก้ปัญหาความขัดแย้งในการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมได้นั้น จำเป็นต้องมีการละลายอัตตา ความมี ความถือตัวและความยึดมั่นในสิ่งที่เป็นตัวเรา-ของเรา เมื่อความคิดได้ถูกละลายอัตตาด้วยการนำอนัตตามาประยุกต์ใช้ในการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมถือว่าเป็นการเปิดแรกที่จะทำให้อยู่ร่วมกันได้ ยอมรับความแตกต่าง แต่ไม่แตกแยกบนหลักการของเอกภาพในความหลากหลายด้วยความมีปัญญาและเมตตา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คุณวีโร (ชิณวงษ์) พ. ., บุญโท ส. ., & อโณทัย ส. . (2025). การประยุกต์ใช้หลักอนัตตาในการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรม. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 7(1), 95–106. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/3445
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กวีวงศ์ (รวบรวม). (2550). สรรนิพนธ์พุทธทาสว่าสมานฉันท์และสันติวิธี. กรุงเทพฯ: บริษัท ตถาตาพับลิเคชั่น จำกัด.

คอลัฟ ต่วนบูละ และคณะ. (2559). การปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ กับสิทธิเสรีภาพในการเข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนา. โครงการเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านสิทธิเสรีภาพการมีส่วนร่วมทางกฎหมายแก่ประชาชน สำนักวิจัยและพัฒนา สถาบันพระปกเกล้า.

ณัฐพร ไทยจงรักษ์. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อการประยุกต์นโยบายส่งเสริมความหลากหลายทางวัฒนธรรมของอาเซียนของครูในโครงการโรงเรียน Spirit of ASEAN.วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ปีที่ 8 ฉบับที่ 1 (มกราคม – มิถุนายน): 95-121.

ณัฎฐาพรรณ กรรภิรมย์พชิรา. (2562). ศึกษาหลักธรรมอนัตตาในคัมภีร์พระไตรปิฎก. วารสารมจรพุทธศาสตร์ปริทรรศน์ 3 (1) (มกราคม – มิถุนายน): 112-115.

พรทิพย์ อันทิวโรทัย. (2539). การวิเคราะห์รูปแบบความเป็นครูและกระบวนการถ่ายทอดความรู้ของครูมนตรีตราโมทในกลุ่มผู้สืบทอดที่ต่างกัน. บัณฑิตวิทยาลัย : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 32. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ผลธัมม์.

พระมหามงคลกานต์ ฐิตธมฺโม. (2562). การอยู่ร่วมกันของคนในสังคมพหุวัฒนธรรมในประเทศไทย: กรณีศึกษาสังคมพหุวัฒนธรรมในอำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารมหาจุฬาวิชาการ. ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม – ธันวาคม 2562), 46-59.

พุทธทาส ภิกขุ. (2560). ตัวกู ของกู . กรุงเทพฯ: อมรินทร์ธรรมะ.

ฟาตีหม๊ะ แววันจิต. (2561). บทบาทในการจัดการศึกษาเชิงพหุวัฒนธรรมของโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขในจังหวัดปัตตานี. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.