การใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ของพระสังฆาธิการในเขตปกครองคณะสงฆ์ อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ของพระสังฆาธิการ 2) เปรียบเทียบความคิดเห็นการใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ของพระสังฆาธิการ จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3) แนวทางการใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ของพระสังฆาธิการ ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ของพระสังฆาธิการ พบว่า ระดับความคิดเห็นของพระภิกษุสงฆ์ และสามเณร มีต่อพระสังฆาธิการในเขต ปกครองคณะสงฆ์อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย ทั้ง 4 ด้าน คือ 1) ด้านทาน 2) ปิยวาจา 3) อัตถจริยา 4) ด้านสมานัตตตา โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก (= 3.96) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากทุกข้อ เรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย พบว่า ความคิดเห็นด้านสมานัตตตา มีค่าเฉลี่ยสูงสุด (= 4.06) รองลงมา คือ ด้านทาน (= 3.98) และด้านอัตถจริยา (= 3.97) ตามลำดับ 2. ผลการเปรียบเทียบการใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ของพระสังฆาธิการ พบว่า พระภิกษุสงฆ์ และสามเณร ที่มีระดับการศึกษาบาลี และระยะเวลาในการบวช แตกต่างกัน ในภาพรวม แตกต่างกัน ซึ่งเป็นไปตามสมมติฐานที่ตั้งไว้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ส่วนพระภิกษุสงฆ์ และสามเณร ที่มีอายุ การศึกษานักธรรม และการศึกษาทางโลกแตกต่างกัน ในภาพรวมไม่แตกต่างกัน ซึ่งไม่เป็นไปตามสมมติฐานที่ตั้งไว้ 3. แนวทางการใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ของพระสังฆาธิการ พบว่า ด้านทาน พระสังฆาธิการควรมีการให้การเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เสียสละ ช่วยเหลือ แนะนำสั่งสอน เอาใจใส่พระภิกษุสงฆ์ สามเณรให้มากยิ่งขึ้น ด้านปิยวาจา ควรกล่าววาจาที่เป็นกันเอง มีความสุภาพเป็นประโยชน์ต่อพระภิกษุสงฆ์ ด้านอัตถจริยา ควรมีการทำประโยชน์ ช่วยเหลือกิจการบำเพ็ญสาธารณะ มีจิตอาสาช่วยพัฒนาวัดวาอาราม ด้านสมานัตตตา พระสังฆาธิการควรวางตนสม่ำเสมอ มีความเสมอภาค ไม่ถือตัว ร่วมแก้ไขปัญหาเพื่อประโยชน์ของสังคม และในเขตปกครองของตนเอง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กองแผนงาน กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). คู่มือพระสังฆาธิการว่าด้วยพระราชบัญญัติ กฎ ระเบียบและคำสั่งของคณะสงฆ์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การศาสนา.
ประเวศ อินทองปาน และคณะ. (2559). การนำหลักสังคหวัตถุ 4 ไปใช้ในชีวิตประจำวันของประชาชนในเขต ตำบลคลองหอยโข่ง อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช. 3(2): 27-38.
ประสาน เจริญศรี. (2558). ความพึงพอใจของประชาชนต่อการให้บริการตามหลักสังคหวัตถุธรรมของสำนักงานเทศบาลเมืองชลบุรี. พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูประภัศร์ธรรมาภิรักษ์ (จันเขียด). (2561). การบริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยถูมิเขต 1. พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระวาทิน กนฺตสีโล (บัวบุญ). (2558). การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการบริหารงานขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองทุ่ม อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด. 4(1): 184-197.
พระสุนทร ธมฺมวโร (บุญคง). (2561). การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในชุมชนวัดหนองสนม จังหวัดระยอง การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในชุมชนวัดหนองสนมจังหวัดระยอง. พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พิมพ์ลภัส นัสบุสย์. (2566). การประยุกต์หลักสังคหวัตถุ 4 ในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ อําเภอเมืองหนองคายจังหวัดหนองคาย. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 7(1): 589-595.
ลิษา สมัครพันธุ์. (2562). การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุที่ส่งผลต่อการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 2. ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. จันทบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
สมนึก ภัททิยธนิ. (2549). การวัดผลการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 5. กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.
สุวรีย์ ศิริโภคาภิรมย์. (2546). การวิจัยทางการศึกษา. ลพบุรี : ฝ่ายเอกสารการพิมพ์สถาบันราชภัฎเทพสตรี.