กระบวนการจัดการเรียนรู้โดยสร้างศรัทธาและโยนิโสมนสิการเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนในยุคดิจิทัล

Main Article Content

พระจิรวัฒน์ จิรวฑฺฒโน ปิยะตระกูล
พระครูวรวรรณพิฑูรย์ พิฑูรย์
พงษ์ประภากรณ์ สุระรินทร์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอกระบวนการการจัดการเรียนรู้โดยสร้างศรัทธาและโยนิโสมนสิการเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนในยุคดิจิทัล ผลการศึกษาพบว่า ครูผู้สอนสามารถนำหลักการสร้างศรัทธาและโยนิโสมนสิการไปพัฒนาผู้เรียนให้เกิดคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในยุคดิจิทัล ผ่านกิจกรรมต่างๆ ได้ ทั้งในและนอกสถานศึกษา ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยยึดหลักโยนิโสมนสิการ 10 วิธี โดยมีหลักการ ประกอบด้วย 1) ขั้นนำ ได้แก่ ครูควรสร้างความสัมพันธ์ที่ดี และเร้าให้ผู้เรียนเกิดความสนใจต่อการเรียน จัดภาพแวดล้อมในห้องเรียนให้เอื้อต่อการใฝ่รู้ ใฝ่คิด เกิดความรักในความรู้ที่ได้ศึกษา กิจกรรมที่จัดให้ แจ้งจุดประสงค์ของการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียนมีโอกาสกำหนดจุดประสงค์การเรียนรู้ของตนเอง แล้วนำเสนอหรือยกตัวอย่างเกี่ยวกับสถานการณ์ ปัญหาเป็นกรณีตัวอย่าง พร้อมแนะนำหลักวิธีคิดตามหลักโยนิโสมนสิการ 10 วิธี ที่มีความเหมาะสมกับสถานการณ์และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น สื่อการเรียนการสอน อินเทอร์เน็ต 2) ขั้นสอน ได้แก่ เสนอเนื้อหาสาระสำคัญของบทเรียน แนะนำแหล่งค้นคว้าข้อมูล จัดกิจกรรมการเรียนรู้ จัดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในยุคดิจิทัล และฝึกการสรุปประเด็น และ 3) ขั้นสรุป ได้แก่ ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับข้อมูลที่ได้ ร่วมกันสรุปผลการปฏิบัติ ร่วมกันสรุปบทเรียน และครูประเมินผลไปพร้อมๆ กับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปิยะตระกูล พ. จ. ., พิฑูรย์ พ., & สุระรินทร์ พ. . (2024). กระบวนการจัดการเรียนรู้โดยสร้างศรัทธาและโยนิโสมนสิการเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนในยุคดิจิทัล. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 6(3), 2411–2428. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/3542
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย, 2551.

______. (2554), แนวทางการพัฒนา การวัดและประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษาสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ,

กุลิสรา จิตรชญาวณิช. (2562), การจัดการเรียนรู้. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จิตตินันท์ ดีหลาย. (2561), “การศึกษาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน โรงเรียนไสวนันทวิทย์ จังหวัดตราด”. การศึกษาตามหลักสูตรปริญญา ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยเกริก,

จิติมา วรรณศรี. (2564), การบริหารจัดการศึกษายุคดิจิทัล. พิษณุโลก: โรงพิมพ์รัตนสุวรรณการพิมพ์ 3,

ทิศนา แขมมณีและคณะ. (2544), วิทยาการด้านการคิด. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์บริษัทเดอะ มาสเตอร์กรุ๊ปแมนเนจเม้นท์จำกัด, 2544.

นาตยา รัศมี. (2552), “การสร้างแบบวัดคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้าน ความมีวินัย สำหรับนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเพชรบูรณ์เขต 1”. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฎเพชรบูรณ์.

นงนุช สลับศรี, (2562), “การพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์แบบการ์ตูนเรื่องคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8 ประการ สำหรับนกัเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนวัดดอนดำรงธรรม จังหวัดชลบุรี” วิทยานิพนธ์ สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยบูรพา

พนัส หันนาคินทร์.(2529), การสอนค่านิยมและจริยธรรม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์พิฆเนศ.

พรภิรมย์ ยอดบุญ และพระพรหมพิริยะ มาลัยรักษ์. (2565), “การจัดการเรียนรู้ตามหลักโยนิโสมนสิการเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน”.วารสาร มจร พุทธโสธรปริทรรศน์ ปีที่ 2 ฉบับที่ 1 (มกราคม-มิถุนายน 2565).

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตโต). (2538), พุทธธรรมฉบับปรังปรุงและขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.

______.(2543), พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539), พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ลักขณา สริวัฒน์. (2549), การคิด. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

สุภาวดี ขุนทองจันทร์.(2549), “ความสัมพันธ์ระหว่างโลกาภิวตัน์กับค่านิยมพื้นฐานในสังคมไทย”, วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ปีที่ 7 ฉบับที่ 1 (มกราคม – มิถุนายน 2549): 1613162

สุมน อมรวิวัฒน์.(2531), การสอนโดยสร้างศรัทธาและโยนิโสมนสิการ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์โอเดียนสโตร์.

เสฐียรพงษ์ วรรณปก.(2540), พุทธวิธีสอนจากพระไตรปิฎก. กรุงเทพฯ: เพชรรุ่งการพิมพ์,

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545), พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี,

Hough, J.B. and Duncan, K. (1970). Teaching description and analysis. Addison-Westlu.