หลักการปกครองที่ปรากฏในพระไตรปิฎก

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อวิเคราะห์แนวคิด ทฤษฎีทั่วไปเกี่ยวกับการปกครอง 2) เพื่อวิเคราะห์หลักการปกครองที่ปรากฏในพระไตรปิฎก 3) เพื่อสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับหลักการปกครองที่ปรากฏในพระไตรปิฎก เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยรวบรวมข้อมูลทางเอกสาร สัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 25 รูป/คน และจัดเวทีเสวนากลุ่ม จากผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิด ทฤษฎีทั่วไปเกี่ยวกับการปกครอง ต้องมีการนำหลักการด้านคุณธรรมและจริยธรรมมาใช้ในการปกครอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ปกครองราชาธิปไตย 2) หลักการปกครองที่ปรากฏในพระไตรปิฎก คือ หลักการบริหารตน นำหลักทศพิธราชธรรม คือ ทาน ศีล การบริจาค ความซื่อตรง ความอ่อนโยน ความเพียร ความไม่โกรธ ความไม่เบียดเบียน ความอดทน และความไม่คลาดธรรม มาใช้ปกครอง หลักการด้านการบริหารคน นำหลักราชสังคหะ มาใช้ และหลักการด้านการบริหารงาน นำหลักการบำเพ็ญจักรวรรดิวัตรและการละเว้นอคติมาใช้ 3) การนำเสนอหลักการปกครองที่ปรากฎในพระไตรปิฎก ผ่านรูปแบบที่เรียกว่า APPE Model ประกอบด้วย A = Administration คือ การบริหารงาน (หลักสัปปุริสธรรม 7, อปริหานิยธรรม 7, ธรรมาภิบาล), P = Performance คือ การปฏิบัติงาน (หลักอิทธิบาท 4, สังคหวัตถุ 4, อคติ 4, อกุศลธรรมบถ 10, อปริหานิยธรรม 7, ศีล 5 ) P= Participation คือ การมีส่วนร่วม (หลักอกุศลกรรม 10, อปริหานิยธรรม 7, สังคหวัตถุ 4, สาราณียธรรม 7, พรหมวิหาร 4) และ E = Equality คือ ความเสมอภาค (หลักธรรมาธิปไตย, อปริหานิยธรรม 7 (ในส่วนของข้อ 5 และ 7), หลักสังคหวัตถุ)