พุทธธรรม: พลังขับเคลื่อนการเมือง

Main Article Content

พระมหาสิงห์ณรงค์ สิรินฺธรเมธี
พระสิริชัย ธมฺมจาโร
พระกองสี ญาณธโร
ศราวุธ ขันธวิชัย

บทคัดย่อ

หลักพุทธรรมกับพลังขับเคลื่อนทางการเมืองการปกครอง การบริหารรัฐคือบริบททางการเมือง ทางสังคมและทางเศรษฐกิจ ที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ เป็นคุณลักษณะผู้ทรงธรรม มีความยุติธรรม มีความรอบรู้และเป็นธรรม โดยผู้นำการปกครองจะต้องยึดถือเป็นข้อปฏิบัติ ให้เหมาะสมตามธรรม คือหลักหลักอธิปไตย 3 หลักสังคหวัตถุ 4 หลักสุจริต 3 หลักสัปปุริสธรรม 7 ที่ส่งเสริมศีลธรรมทางการเมืองการปกครอง “หลักพุทธธรรมที่ใช้ในการเป็นผู้นำ” คือศีล 5 ธรรม 5 กัลยาณมิตร 7 ราชธรรม 10 และจักรวรรดิวัตร 12 ธรรมเหล่านี้เกิดความยุติธรรม ร่มเย็น สันติสุข เป็นเครื่องมือในการเมืองการปกครองส่วนที่ผู้ดูแลบริหารบ้านเมือง “หลักพุทธธรรมที่ใช้ในการพัฒนาประเทศ” ก่อเกิดชุมชนเข้มแข็งประเทศชาติยั่งยืน นั้นคือ ทิฎฐธัมมิกัตถประโยชน์ 4, อิทธิบาท 4, วุฑฒิธรรม 4, จักร 4 พละ 5 “หลักพุทธธรรมที่ใช้ในการสงเคราะห์คนในสังคม” เป็นปัจจัยพื้นฐานของชีวิตประชาชนในประเทศ ประกอบด้วย สังคหวัตถุ 4 ราชสังคหวัตถุ 4 “หลักพุทธธรรมที่ใช้ในการวินิจฉัยสั่งการ” ธรรมเหล่านี้ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการบริหารปกครองบ้านเมือง คือหลักอคติ 4 หลักพรหมวิหาร 4 หลักโลกธรรม 8 หลักอริยสัจ 4 “หลักพุทธธรรมที่ใช้ในการพัฒนาองค์กร” ธรรมที่ใช้ในการบริหารจัดการองค์กรให้มีความมั่นคงเจริญก้าวหน้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งเน้นความผูกพันระหว่างคนกับคนได้เป็นอย่างดีจนสามารถก่อให้เกิดความสามัคคีขึ้นในหมู่คณะ ได้แก่ ฆราวาสธรรม 4 หลักพุทธธรรมที่ระบุมาทั้งหมดนี้ เป็นการวางกรอบแนวคิดทางด้านการเมืองการปกครองตามแนวพุทธศาสนา ส่งเสริมให้ผู้มีอำนาจบริหารบ้านเมืองมีเป้าหมายและหลักการยึดถือเพื่อนำไปสู่สันติสุขได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สิรินฺธรเมธี พ. ., ธมฺมจาโร พ., ญาณธโร พ., & ขันธวิชัย ศ. (2025). พุทธธรรม: พลังขับเคลื่อนการเมือง. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 7(3), 109–122. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/3743
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ไชย ณ พล. (2537). การปกครองของพระพุทธเจ้าระบอบธรรมาธิปไตย. กรุงเทพฯ : เคล็ดไทย.

ทองหล่อ วงษ์ธรรมา. (2538). ปรัชญาพุทธศาสน์. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.

พระครูโสภณปริยัติสุธี (ศรีบรรดร ถิรธมฺโม) (2552), รัฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก, กรุงเทพฯ : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2541), ธรรมนูญชีวิต. กรุงเทพฯ : มูลนิธิพุทธธรรม.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตโต) (2549), พุทธวิธีการบริหาร, พิมพ์พิเศษ 5 ธันวาคม. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเทพโสภณ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2543), โลกทัศน์ของชาวพุทธ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539).พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย. ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,

มหามกุฏราชวิทยาลัย (ในพระบรมราชูปถัมภ์). (2539). พระไตรปิฎกฉบับสำหรับประชาชน.พิมพ์ครั้งที่ 16, กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.