กระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการกับการเสริมสร้างทักษะการจัดการองค์กรของผู้บริหารสถานศึกษายุค BANI World
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งนำเสนอกระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการกับการเสริมสร้างทักษะการจัดการองค์กรของผู้บริหารสถานศึกษายุค BANI World ลักษณะของยุค BANI World เป็นสภาพการณ์การเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของโลกทั้งทางด้านสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และผลกระทบที่เกิดจากภาวะดังกล่าวทั้งในมิติขององค์กรและความรู้สึกของบุคลากรในองค์กร องค์กรจะเกิดภาวะที่อยู่ในสภาพเปราะบาง เกิดความกังวล โสับสนต่อการคาดเดา และยากจะทำความเข้าใจอย่างง่าย ภายใต้สถานการณ์ดังกล่าว การรับมือกับโลกยุค BANI World บทความนี้นำเสนอการประยุกต์ใช้กระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการซึ่งเป็นหลักการทางพระพุทธศาสนามาใช้เพื่อเสริมสร้างทักษะการจัดการองค์กรของผู้บริหารสถานศึกษายุค BANI World การใช้กระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการกับการเสริมสร้างทักษะการจัดการองค์กรของผู้บริหารสถานศึกษายุค BANI World ผู้บริหารสถานศึกษาจะต้องมีทักษะการคิดที่ถูกวิธี กล่าวคือ การกระทำในใจโดยแยบคาย มีความสามารถในการมองสิ่งทั้งหลายด้วยความคิดพิจารณาสืบค้นถึงต้นเหตุ จะต้องมีกระบวนการคิดเพื่อค้นหาเหตุผลจนตลอดสายแยกแยะออกพิเคราะห์ดูด้วยปัญญาที่คิดเป็นระเบียบและโดยอุบายวิธีที่ถูกต้อง ชัดเจน และตามความสัมพันธ์แห่งเหตุปัจจัย กระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการ ประกอบด้วย คิดจากเหตุไปหาผล คิดจากผลไปหาเหตุ คิดแบบแยกแยะองค์ประกอบ คิดแบบมองเป็นองค์รวม คิดแบบเห็นความสัมพันธ์ต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ คิดเห็นองค์ประกอบที่มาทำให้เจริญ คิดเห็นองค์ประกอบที่มาทำให้เสื่อม คิดเน้นเฉพาะจุดที่ทำให้เกิด คิดเน้นสิ่งที่มาตัดขาดให้ดับ และคิดเทียบเคียงอะไรเป็นไปได้หรือเป็นไปไม่ได้ ด้วยกระบวนคิดดังกล่าวจะสามารถนำพาองค์กรสู่เป้าหมายและเกิดความยั่งยืนได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2547). วิธีคิดตามหลักพุทธธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 8). สยาม.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2546). รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน (พิมพ์ครั้งที่ 2). พิมพ์สวย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2552). การบริหารการเปลี่ยนแปลง (พิมพ์ครั้งที่ 3). คณะรัฐมนตรีและราชกิจจานุเบกษา.
คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2553). การบริหารการเปลี่ยนแปลง (Change Management). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2548). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 12). โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงรกณราชวิทยาลัย.
พระอธิการกิตติศักดิ์ สุธีโร และสยาม ราชวัตร. (2562). โยนิโสมนสิการ: หลักการคิดที่เหมาะสมกับคนไทย
ในยุค 4.0. วารสารพุทธศิลปกรรม, 1(2), 87-100.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2548). พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน
(พิมพ์ครั้งที่ 2, แก้ไขเพิ่มเติม). ราชบัณฑิตยสถาน.
เวย์ เวสารัช โทณผลิน. (ม.ป.ป.). 5 ทักษะที่สำคัญของทีมเวิร์ค. https://learninghubthailand.com/good-
mental-health-2/
อนิรุทธิ์ ตุลสุข. (2565). จาก VUCA world สู่ BANI WORLD . https://www.coachforgoal.com/
blog/topic /จาก-vuca-world-สู่-BANI-world
อิศราวดี ชำนาญกิจ. (2555). ผู้นำแห่งอนาคต. https://www.gotoknow.org/posts/280615)
Jamais Cascio. (2022). A framework for understanding a turbulent world. https://ageofBANI.com/.
