การผสานรวมแนวคิดการนิเทศแบบชี้แนะกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบสู่การนิเทศแบบใหม่

Main Article Content

นิษฐ์ฐา พีระชัยภาวงศ์

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อผสานรวมแนวคิดการนิเทศแบบชี้แนะกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบสู่การนิเทศแบบใหม่ที่เรียกว่า “กระบวนการนิเทศ EDIPI” โดยเป็นการบูรณาการจุดแข็งของทั้งสองแนวคิด ได้แก่ การพัฒนาศักยภาพจากภายในของการนิเทศแบบชี้แนะและการทำความเข้าใจปัญหาอย่างลึกซึ้งพร้อมการสร้างนวัตกรรมของกระบวนการคิดเชิงออกแบบ กระบวนการนิเทศ EDIPI ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนหลัก คือ การทำความเข้าใจครู (Empathize & Discover) การกำหนดประเด็นการพัฒนา (Define Goals) การสร้างสรรค์แนวทางและทางเลือก (Ideate & Options) การทดลองปฏิบัติและสะท้อนผล (Prototyping & Reflection) และการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (Iterative Coaching) โดยมีครูเป็นศูนย์กลางในทุกขั้นตอน กระบวนการนี้ผสมผสานทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคมของ Vygotsky ทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ ทฤษฎีการนิเทศทางคลินิก ทฤษฎีการพัฒนาแบบมืออาชีพ รวมถึงแนวคิดของ Joyce and Showers, GROW Model และ Cognitive Coaching จากการนิเทศแบบชี้แนะ และบูรณาการกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ รูปแบบการนิเทศนี้มีความยืดหยุ่น ตอบสนองต่อความต้องการของครู ส่งเสริมการคิดสร้างสรรค์และการทดลองปฏิบัติจริง นำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน และช่วยให้ศึกษานิเทศก์สามารถทำหน้าที่เป็นกัลยาณมิตรที่แท้จริงในการนำพาครูไปสู่การใช้นวัตกรรมทางการศึกษาที่ตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิผล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พีระชัยภาวงศ์ น. (2026). การผสานรวมแนวคิดการนิเทศแบบชี้แนะกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบสู่การนิเทศแบบใหม่. วารสารปราชญ์ประชาคม, 4(1), 319–334. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/4945
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

ธนา ธุศรีวรรณ. (2562). การพัฒนารูปแบบการชี้แนะเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สำหรับครูระดับมัธยมศึกษา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยี อีสเทิร์น, 16(2), 535-547.

วชิรา เครือคำอ้าย และชวลิต ขอดศิริ. (2561). การพัฒนารูปแบบการนิเทศโดยใช้กระบวนการชี้แนะ และระบบพี่เลี้ยงเพื่อส่งเสริมศักยภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จังหวัดเชียงใหม่ (รายงานการวิจัย). สำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

ศจีทิพย์ ตาลพันธ์ และเอกราช โฆษิตพิมานเวช. (2565). การนิเทศการศึกษา. วารสารมณีเชษฐาราม, 5(2), 100-114.

สมพล สุขเจริญพงษ์. (2565). การคิดเชิงออกแบบและนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล [เอกสารประกอบการสอน]. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ตามนโยบายลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้. สำนักงาน.

______. (2564). ศาสตร์และศิลป์ในการนิเทศการศึกษา. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

_______. (2565). แนวทางการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านเพื่อแก้ปัญหาภาวะถดถอยทางการเรียนรู้. สำนักงาน.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). เข้าใจสมรรถนะอย่างง่าย ๆ ฉบับประชาชน และเข้าใจหลักสูตรฐานสมรรถนะอย่างง่าย ๆ ฉบับครู ผู้บริหารและบุคลากรทางการศึกษา. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 – 2580 (ฉบับย่อ). สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุวิมล ว่องวานิช. (2563). การวิจัยการออกแบบทางการศึกษา. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อัฐวุฒิ จ่างวิทยา. (2561). วิวัฒนาการของการคิดเชิงออกแบบ: จากกลยุทธ์การแก้ปัญหาของภาคธุรกิจสู่องค์ความรู้ในภาควิชาการ และไปสู่การย่อส่วนเพื่อนำไปปฏิบัติจริงในพื้นที่. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, Silpakorn University (สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์และศิลปะ), 11(3), 1944–1957.

Chasanidou, D., Gasparini, A. A., & Lee, E. (2015). Design thinking methods and tools for innovation. In M. Marcus (Ed.), Lecture notes in computer science: Vol. 9186. Design, user experience, and usability: Design discourse (pp. 12–23). Springer.

Costa, A. L., & Garmston, R. J. (2015). Cognitive coaching: Developing self-directed leaders and learners (3rd ed.). Rowman & Littlefield.

Goldhammer, R., Anderson, R. H., & Krajewski, R. J. (1980). Clinical supervision: Special methods for the supervision of teachers. Holt, Rinehart & Winston.

Joyce, B., & Showers, B. (2002). Student achievement through staff development (3rd ed.). ASCD.

Kelley, T., & Kelley, D. (2013). Creative confidence: Unleashing the creative potential within us all. Currency.

Mueller-Roterberg, C. (2018). Handbook of design thinking. Kindle Direct Publishing.

Sanders, E. B. N., & Stappers, P. J. (2014). Probes, toolkits and prototypes: Three approaches to making in codesigning. CoDesign, 10(1), 5–14.

Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.

Schön, D. A. (1987). Educating the reflective practitioner. Jossey-Bass.

Stanford d.school. (2010). An introduction to design thinking process guide. Stanford University. https://dschool.stanford.edu/resources

Johansson, S., Woodilla, J. (2013). Design thinking: past, present, and possible futures. Creativity and Innovation Management, 22(2), 121-144.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Whitmore, J. (1992). Coaching for performance: A practical guide to growing your own skills. Nicholas Brealey.