บทบาททางการเมืองของผู้นำชุมชนที่ส่งผลต่อการการธำรงอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทดำ อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย

Main Article Content

จิราภรณ์ ยศสุภาพ
วีรนุช พรมจักร์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) การธำรงอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทดำ อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย 2) บทบาททางการเมืองของผู้นำชุมชนที่ส่งผลต่อการธำรงอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทดำ อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย และ 3) แนวทางการเสริมสร้างพลังของกลุ่มชาติพันธุ์ผ่านการมีส่วนร่วมทางการเมือง การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 20 คน ได้แก่ ผู้นำชุมชน ผู้อาวุโส ปราชญ์ชาวบ้าน ตัวแทนศูนย์วัฒนธรรม ตัวแทนสถานศึกษา และชาวบ้านไทดำ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การธำรงอัตลักษณ์ของชาวไทดำปรากฏในรูปแบบของการสืบทอดภาษา การแต่งกาย ประเพณีการแต่งงาน การจัดพิธีกรรม และวิถีชีวิตที่ยึดโยงกับวัฒนธรรมบรรพบุรุษ 2) ผู้นำชุมชนมีบทบาทสำคัญในการผลักดันกิจกรรมทางวัฒนธรรมในระดับหมู่บ้านและตำบล สนับสนุนงบประมาณ ร่วมกำหนดนโยบายท้องถิ่น และเป็นสะพานเชื่อมระหว่างชุมชนกับรัฐในการเจรจาเรื่องอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม และ 3) แนวทางการเสริมสร้างพลังของกลุ่มชาติพันธุ์ควรอยู่บนฐานของการพัฒนาความรู้สึกเป็นเจ้าของอัตลักษณ์ในกลุ่มเยาวชน ส่งเสริมบทบาทผู้นำชุมชน และสร้างพื้นที่สาธารณะให้กลุ่มชาติพันธุ์ได้มีเสียงในระดับนโยบาย ผู้นำชุมชนสามารถเป็นกลไกทางการเมืองในการแปลงอัตลักษณ์ให้เป็นทุนทางสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจที่นำไปสู่ความยั่งยืนของกลุ่มชาติพันธุ์ ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าผู้นำชุมชนสามารถเป็นกลไกสำคัญในการธำรงและแปลงอัตลักษณ์ให้เป็นทุนทางสังคม วัฒนธรรม และการเมือง ซึ่งสามารถใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายในการส่งเสริมกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ ให้สามารถอนุรักษ์วัฒนธรรมตนเองและมีบทบาททางสังคมอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ยศสุภาพ จ., & พรมจักร์ ว. . (2026). บทบาททางการเมืองของผู้นำชุมชนที่ส่งผลต่อการการธำรงอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทดำ อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย. วารสารปราชญ์ประชาคม, 4(1), 249–266. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/3618
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กัญจนาภรณ์ ปิยะธรรม. (2565). การบริหารภาครัฐแนวใหม่กับการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

โฆสิต แพงสร้อย. (2561). การบูรณาการบทบาทของผู้นำทางจิตวิญญาณเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 7(3), 315-327.

ธีรยุทธ บุญมี. (2546). ชุดความรู้บูรณาการและถอดรื้อความคิดตะวันตกนิยม. สำนักพิมพ์ สายธาร.

นพพงษ์ บุญจิตราดุล. (2529). หลักการบริหารการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). ศูนย์การพิมพ์กรุงเทพมหานคร.

ยศ สันตสมบัติ. (2543). อัตลักษณ์ชาติพันธุ์กับโลกาภิวัตน์: ความรู้สึกเป็นชุมชนจินตกรรม. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 16(1), 13–40.

ยุกติ มุกดาวิจิตร. (2557). ความทรงจำ ชาติพันธุ์ และชาติ: กรณีชาติพันธุ์ไทดำในประเทศไทย. วารสารมานุษยวิทยา, 16(2), 75–99.

ภูมิณวัธน์ ตั้งศรีพูลผล. (2565). การบริหารวัฒนธรรมพลเมืองในการธำรงรักษาอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ไทยทรงดำในประเทศไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต). RSU Digital Collection. https://rsuir-library.rsu.ac.th/handle/123456789/2140

สุรดิษ ภาคสุชล. (2553). การสืบทอดวัฒนธรรมของชาวไทยทรงดำ. มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.

สุริยา สมุทคุปต์ และพัฒนากิติอาษา. (2542). โลกาภิวัตน์ วัฒนธรรม และอัตลักษณ์. คบไฟ.

อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2543). อัตลักษณ์: การทบทวนทฤษฎีและกรอบแนวคิด. คณะกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาสังคมวิทยา สำนักงานคณะกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ.

Ansell, C., & Gash, A. (2008). Collaborative governance in theory and practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571. https://doi.org/10.1093/jopart/mum032

Barth, F. (1969). Ethnic groups and boundaries: The social organization of culture difference. Universitetsforlaget.

Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood Press.

Castells, M. (1997). The power of identity (Vol. II). Blackwell.

Cohen, A. P. (1985). The symbolic construction of community. Routledge.Bourdieu, P. (1977). Outline of a Theory of Practice. Cambridge University Press.

Center for Civic Education. (2003). Civic Education for Democracy. Center for Civic Education.

Gortner, H. F. (1977). Administration in the public sector. Wiley.

Nagel, J. (1994). Constructing Ethnicity: Creating and Recreating Ethnic Identity and Culture. Social Problems, 41(1), 152–176.

Said, E. W. (1978). Orientalism. Pantheon Books.