ชาตินิยมทางเศรษฐกิจของจอมพล ป. พิบูลสงครามกับการสร้างความเป็นสถาบันการศึกษานิยมในโรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย

Main Article Content

สยาม เสรีราษฎร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการก่อตัวของค่านิยมสถาบันการศึกษานิยมในโรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย  โดยศึกษาด้วยวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิจัยเชิงประวัติศาสตร์ผ่านการวิจัยเอกสารทางประวัติศาสตร์เป็นเครื่องมือในการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า การก่อตัวขึ้นของค่านิยมดังกล่าวเกิดขึ้นจากการดำเนินนโยบายชาตินิยมทางเศรษฐกิจในรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ที่มีจุดประสงค์เพื่อขจัดอิทธิพลของชาวจีนในระบบเศรษฐกิจ ซึ่งนโยบายดังกล่าวส่งผลทำให้นโยบายแรงงานมีความเป็นชาตินิยมทางเศรษฐกิจเพื่อกีดกันชาวจีนไปด้วย ดังที่เห็นได้จากการตรากฎหมายเพื่อสงวนอาชีพบางอาชีพให้เฉพาะ  คนไทยเท่านั้นที่สามารถทำได้ ส่วนอาชีพช่างก่อสร้างซึ่งถือว่าชาวจีนมีอิทธิพลอย่างมาก ถ้าหากตรากฎหมายเพื่อสงวนให้เป็นของคนไทยโดยตรง จะส่งผลกระทบต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ จึงใช้วิธีการปลูกฝังค่านิยม ความเป็นกลุ่มก้อนในหมู่แรงงานช่างก่อสร้าง เพื่อดึงอาชีพช่างก่อสร้างให้มาเป็นอาชีพของคนไทยอย่างค่อยเป็นค่อยไป ซึ่งในขณะนั้นแหล่งผลิตช่างก่อสร้างมีเพียงโรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย ทำให้โรงเรียนต้องปลูกฝังการรักพวกพ้อง รักในวิชาชีพช่างก่อสร้างและรักในสถานศึกษารวมถึงอัตลักษณ์ของสถานศึกษาทุกอย่างไปด้วย จนเป็นค่านิยมสถาบันการศึกษานิยมมาจนถึงปัจจุบัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เสรีราษฎร ส. (2025). ชาตินิยมทางเศรษฐกิจของจอมพล ป. พิบูลสงครามกับการสร้างความเป็นสถาบันการศึกษานิยมในโรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย . วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(4), 1–16. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/2147
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2527). การแสวงหาระบบเศรษฐกิจใหม่หลังเปลี่ยนแปลงการปกครองไทย. ใน ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทยจนถึง พ.ศ.2484 มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ฐานเศรษฐกิจ. (27 กุมภาพันธ์ 2567). "ย้ายอุเทนถวาย" 48 ปี ขุดรากปมข้อพิพาทที่ดิน.

https://www.thansett akij.com/news/general-news/589490.

ณัฐพล ใจจริง. (2563). ตามรอยอาทิตย์อุทัย: แผนสร้างชาติไทยสมัยคณะราษฎร. มติชน.

ปรีดารัตน์ พัฒนพีชัย. (2544). นโยบายชาตินิยมทางเศรษฐกิจของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม กับการ

สร้างความชอบธรรมทางการเมือง (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย). Chula-Digivese. https://digiverse.chula.ac.th/Info/item/dc:33433

ผาณิต ทรงประเสริฐ. (2527). นโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจ สมัยรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ตั้งแต่ พ.ศ.

- 2487 มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ภูริ ฟูวงศ์เจริญ. (2558). สภาวะเส้นทางบังคับ: รัฐศาสตร์บนฐานประวัติศาสตร์. รัฐศาสตร์สาร.

ม้ง สบ.55. (2557). ก้าวแรกในอุเทนถวาย. https://ryuruntaro.blogspot.com/.

ศิวพล ชมภูพันธุ์. (2552). “การเปลี่ยนแปลงเชิงสถาบัน” ในแนวทางสถาบันนิยมเชิงประวัติศาสตร์.

สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สว่าง สุขัคคานนท์. (2517). อนุสรณ์ในงานพระราชทางเพลิงอาจารย์สว่าง สุขัคคานนท์. รุ่งเรืองการพิมพ์.

ห้องสมุดของนายอึ๊ง. (ม.ป.ป.). การซ่อมสะพานพุทธโดยนักเรียนช่างกล หลังสงครามมหาเอเชียบูรพา.

https://pubhtml5.com/tnmh/ebpr/basic/

อัจฉราพร กมุทพิสมัย. (2532). ปัญหาภายในสังคมไทยก่อนการปฏิวัติ 2475: ภาพสะท้อนจากงานเขียนทาง

หนังสือพิมพ์. สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อุเทนรำลึก. (2490). อุเทนรำลึก พ.ศ. 2490. โรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย.

________. (2505). อุเทนรำลึก พ.ศ. 2505. โรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย.

________. (2507). อุเทนรำลึก พ.ศ. 2507. โรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย.

________. (2508). อุเทนรำลึก พ.ศ. 2508. โรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย.

Collier, B. & Collier, D. (2002). Shaping the political arena: Critical junctures, the labor

movement, and regime dynamics in latin america. Princeton University Press.

Tosh, J. (1985). The raw materials. In The pursuit of history (pp. 88-119). Longman.

Thelen, K. & Steinmo, S. (1992). Historical Institutionalism in Comparative Politics. Cambridge University Press.

Pierson, P. (2000). Increasing Returns, Path Dependence, and the Study of Politics.

American Political Science Review, 94(2), 251-267.

Steinmo, S. (2008). Historical institutionalism. In & Porta, D. D. & Keating, M. (Eds.) Approaches and methodologies in the social sciences: A pluralist perspective. (pp. 118–138). Cambridge University Press