กฐินทานกับการเรียนรู้ตลอดชีวิตวิถีพุทธบนฐานสังคมและวัฒนธรรมของประเทศไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์นำเสนอเรื่องกฐินทานกับการเรียนรู้ตลอดชีวิตวิถีพุทธบนฐานสังคมและวัฒนธรรมของประเทศไทย การทำบุญกฐินเป็นการทำบุญที่สำคัญในพุทธศาสนาและมีบทบาทสำคัญต่อสังคมและวัฒนธรรมไทย นอกจากจะเป็นการแสดงออกถึงความศรัทธาต่อพระพุทธศาสนาแล้วยังสะท้อนถึงความสามัคคีและการสืบทอดประเพณีของชุมชน การทำบุญกฐินยังมีความเชื่อมโยงกับแนวคิดเรื่องการเรียนรู้ตลอดชีวิตซึ่งเห็นได้จากการมีส่วนร่วมของบุคคลในสังคม การเรียนรู้ผ่านการทำงานร่วมกัน การถ่ายทอดความรู้และประเพณีทางวัฒนธรรม การเรียนรู้ด้านคุณธรรมและจริยธรรม การเปิดโอกาสให้บุคคลได้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรง ซึ่งช่วยเสริมสร้างพัฒนาการด้านสังคม จิตวิญญาณ และจริยธรรม การทอดกฐินจึงเป็นการเรียนรู้ที่ครอบคลุมทั้งด้านสังคมและศาสนาและส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้กับบุคคลในสังคมไทย ผลการศึกษาพบว่า การเรียนรู้ตลอดชีวิตสามารถสะท้อนผ่านการทอดกฐินและกิจกรรมทางพุทธศาสนาต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ การเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมผ่านพิธีกรรม การทำงานร่วมกัน การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น กระบวนการอบรมกล่อมเกลาให้แก่สมาชิกในชุมชน การพัฒนาทักษะด้านการบริหารจัดการชุมชน การส่งเสริมภาวะผู้นำให้แก่สมาชิกในชุมชน และการสร้างสัมพันธภาพที่แก่ชุมชน ผลการศึกษาได้สะท้อนว่า การทอดกฐินไม่เพียงแค่เป็นพิธีกรรมทางศาสนาที่มีความสำคัญ แต่ยังเป็นเวทีสำหรับการเรียนรู้ตลอดชีวิต ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งส่งเสริมการพัฒนาตนเองทั้งในด้านสังคม วัฒนธรรม และจิตวิญญาณ การมีส่วนร่วมในงานกฐินช่วยให้บุคคลสามารถเรียนรู้ทักษะใหม่ ๆ ทั้งด้านการทำงานร่วมกัน การบริหารจัดการ และการพัฒนาสุขภาวะที่ดีแก่สมาชิกในชุมชน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กาญจนาณัฐ ประธาตุ. (2560). พระพุทธศาสนากับสังคมไทย: การยืนหยัดและท้าทายในรอบทศวรรษ (พ.ศ. 2548 – 2558). วารสารศิลปการจัดการ, 1(2), 103 – 118.
ณฏฐพร สิงห์สร, ฐิติวัสส์ สุขป้อม, เริงวิชญ์ นิลโคตร, วงษ์สิริ เรืองศร, และณัฏฐกรณ์ ปะพาน. (2566). การเรียนรู้ตลอดชีวิตโดยใช้ชุมชนเป็นฐานตามวิถีพุทธธรรม: กรณีศึกษาวัดป่าเลไลยก์วรวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี. Journal of Buddhist Anthropology, 8(4), 315 – 325.
ณัฐพัชร สายเสนา, เริงวิชญ์ นิลโคตร, ฐิติวัสส์ สุขป้อม, ณัฏฐกรณ์ ปะพาน และ ภัคพร เจริญลักษณ์. (2567). ทุนทางสังคมบนฐานวิถีพุทธธรรมกับการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตในบริบทสังคมและวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่น จังหวัดชัยนาท. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(8), 290 - 300.
ไทยรัฐ. (2565). กฐินสามัคคี...มหาบุญ มุ่งศรัทธา สู่บุญใหญ่. https://www.thairath.co.th/lifestyle/life/2521613
ประกาศ เรื่อง ยุทธศาสตร์ (พ.ศ.2561 – 2580). (2561, 13 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา.เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก. หน้า 1 – 71.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2544). พุทธวิธีแก้ปัญหาเพื่อศตวรรษที่ 21 (พิมพ์ครั้งที่ 14). บริษัท พิมพ์สวน จำกัด.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2548). สู่การศึกษาแนวพุทธ. กรุงเทพมหานคร: บริษัท พิมพ์สวย จำกัด.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 20). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาโชตนิพิฐพนธ์ สุทฺธจิตฺโต และคณะ. (2567). การใช้หลักสาราณียธรรมเพื่อสร้างความสามัคคีในงานบุญทอดกฐิน. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 9(1), 381 – 394.
พระมหาสมชัย กลิ่นจันทร์ และคณะ. (2559). การเผยแผ่พระพุทธศาสนา: การพัฒนารูปแบบและวิธีการเชิงรุกของคณะสงฆ์ไทย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 5(1), 205 – 216.
ภิศักดิ์ กัลยาณมิตร. (2559). การพัฒนาทุนทางสังคมสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปภัมภ์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(3), 305 – 317.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฏกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏก 2500. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2535). พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณวิทยาลัย.กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิชิต หล่อจีระชุณห์กุล และจิราวัลย์ จิตรถเวช. (2555). การพัฒนาดัชนีและตัวชี้วัดการพัฒนาที่ยั่งยืนในระด้บภาคของประเทศไทย. วารสารเศรษฐศาสตร์ปริทรรศน์ สถาบันพัฒนศาสตร์, 6(1), 135 – 163.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺดต). (2564). การศึกษาเพื่อพัฒนาอารยธรรมให้สมนาม (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพมหานคร: บริษัท พิมพ์สวย จำกัด.
สํานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). รายงานสังเคราะห์ตัวชี้วัดด้านการศึกษาไทยตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. พริกหวานกราฟฟิค จํากัด.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). รายงานวิจัยการพัฒนาการศึกษานานาชาติเพื่อการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของโลก. บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
Connor, J.C. (1979). The nature of the quest for a sustainable society. In Coomer, J.C. (ed.). Quest for a Sustainable Society. Pergamon Press, New York.
Mebratu, D. (1998). Sustainability and sustainable development: Historical and conceptual review. Environment Impact Assessment Review, 18(6): 493–520.