การสอนสังคมศึกษาแบบบูรณาการ

บทคัดย่อ

การสอนสังคมศึกษาเป็นวิชาที่มีการบูรณาการเนื้อหารายวิชาเข้ากับสังคมในปัจจุบัน เนื่องจากมีเนื้อหาที่ครอบคลุมศาสตร์ในหลายสาขาวิชา เช่น เศรษฐศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเป็นต้น การสอนแบบบูรณาการ (Integrated Instruction) คือการสอนโดยใช้เรื่องใดเรื่องหนึ่งที่นักศึกษาใช้ความรู้หรือประสบการณ์จากที่เคยเรียนมาก่อนไปใช้ในการลงมือปฏิบัติหรือการแก้ไขปัญหาการจัดการ การคำนวน การคาดคะเนเหตุการณ์ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญที่เป็นกระบวนการจัดการเรียนการสอนในศตวรรษที่ 21

กระบวนการจัดการเรียนการสอนในการสอนสังคมศึกษาแบบบูรณาการนั้นจะต้องมีการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญเน้นการสอนที่เป็นบูรณาการ (Integrative Teaching Styles) ซึ่งต้องมีวิธีการที่หลากหลายให้ผู้เรียนได้เรียนรู้การใช้เทคนิคการเรียนการสอนที่ผสมผสานกันฝึกให้ผู้เรียนค้นหาคำตอบด้วยวิธีสืบสอบ (Inquiry) หรือใช้วิธีการแก้ปัญหา (Problem Solving) เน้นการทำงานร่วมกันมีงานกลุ่มหรืองานเดี่ยวผสมผสานกันไป เน้นการให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในประสบการณ์จริง ประสบการณ์การเรียนรู้ควรอยู่ในขอบเขตสมรรถภาพในการเรียนของผู้เรียน จึงต้องพิจารณาขอบเขตการเรียงลำดับของเนื้อหาของลักษณะวิชารวมทั้งลักษณะของผู้เรียนด้วยและให้ผู้เรียนฝึกปฏิบัติในสถานการณ์จริง

ในการสอนสังคมศึกษาแบบบูรณาการสหวิทยาการ (Multidisciplinary Instruction) กล่าวคือ การจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการเป็นการนำศาสตร์สาขาต่าง ๆ มากกว่าหนึ่งเรื่องมาผสมผสานให้กลมกลืนกันภายใต้หัวเรื่องเดียวกันหรือเรื่องราวเดียวกันโดยเน้นความรู้ในลักษณะองค์รวมมากกว่าความรู้ที่แยกเป็นส่วน ๆ ทั้งยังสามารถบูรณาการด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและการใช้สื่อหรือนวัตกรรมการเรียนการสอนได้อย่างไร้ขีดจำกัดซึ่งจะทำให้ครูผู้สอนสังคมศึกษา มีความกระตือรือร้นสนใจและพัฒนาตนเองในด้านการสอนอยู่เสมอ การสอนสังคมศึกษาเป็นศาสตร์แห่งการบูรณาการอย่างแท้จริง