การพัฒนาคู่มือการนิเทศภายในด้วยกระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนในเครือข่ายไทรขึง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการนิเทศภายในด้วยกระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 2) พัฒนาคู่มือการนิเทศภายในด้วยกระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพตามหลักอริยสัจ 4 3) ประเมินคู่มือการนิเทศภายในด้วยกระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพตามหลัก อริยสัจ 4 ของโรงเรียนในเครือข่ายไทรขึง การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ เชิงลึก จำนวน 15 คน เกี่ยวกับสภาพแวดล้อม ผู้เชี่ยวชาญการสร้างคู่มือ จำนวน 5 รูป/คน และประเมินคู่มือ จำนวน 15 คน เครื่องมือประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบประเมินคู่มือ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และการวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าสถิติ คือ ค่าเฉลี่ย
ผลจากการวิจัยพบว่า 1) สภาพการนิเทศภายในของโรงเรียนในเครือข่ายไทรขึง ส่วนใหญ่ยังขาดคู่มือ และแนวทางปฏิบัติที่เป็นระบบ ส่งผลให้การดำเนินงานขาดความต่อเนื่อง และมีลักษณะการบริหารแบบบนลงล่าง (Top-Down) ทำให้ครูมีทัศนคติเชิงลบต่อการนิเทศ และยังขาดความเข้าใจ ในการนิเทศด้วยกระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โดยมองว่าเป็นการตรวจสอบมากกว่าการพัฒนา 2) ผลการพัฒนาคู่มือ พบว่าคู่มือที่สร้างขึ้นประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ บทนำ วัตถุประสงค์ คำจำกัดความ โครงสร้างหน้าที่ความรับผิดชอบ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน และเอกสารอ้างอิง โดยมีขั้นตอนการดำเนินงาน 5 ขั้นตอนที่บูรณาการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ กับหลักอริยสัจ 4 ได้แก่ การรวมกลุ่ม (ทุกข์) การศึกษาสภาพปัญหา (สมุทัย) การวางแผน (นิโรธ) การปฏิบัติการนิเทศ (มรรค) และการประเมินผล (นิโรธ/มรรค) ซึ่งเน้นการนิเทศแบบกัลยาณมิตร และการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง 3) ผลการประเมินคู่มือ พบว่าในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.87 คิดเป็นร้อยละ 97.40 อยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านความเป็นประโยชน์มีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 4.89 (ร้อยละ 97.80) รองลงมา คือ ด้านความเหมาะสมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.87 (ร้อยละ 97.40) และด้านความเป็นไปได้มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.84 (ร้อยละ 96.80) ซึ่งผ่านเกณฑ์การประเมินที่กำหนดไว้
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ดวงนภา เตปา. (2562). การพัฒนาคู่มือการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนท้าวบุญเรือง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
นฤมล รัตนพันธ์. (2565). แนวทางการพัฒนาการนิเทศภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(3): 746-760.
นิชาภัทร วิลเลี่ยมส์. (2560). การพัฒนาคู่มือการนิเทศภายในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏ พิบูลสงคราม.
พระครูปลัดศักดิ์ มหาวีโร (โกศลสุภวัฒน์). (2564). การนิเทศภายในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ตามหลักอริยสัจ 4. วารสารพุทธบริหารการศึกษา, 2(2): 84-95.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต). (2546). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พุทธชาด แสนอุบล. (2560). สภาพปัญหาและแนวทางการปรับปรุงการนิเทศภายในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 20. วิทยานิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.
วิจารณ์ พานิช. (2559). บันเทิงชีวิตครูสู่ชุมชนการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: เอส.อาร์.พริ้นติ้ง แมสโปรดักส์.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2552). ทฤษฎีการประเมิน. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สายวินิตย์ ดวงสนาม. (2561). การนิเทศภายในสถานศึกษาของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
สุนิสา สุวรรณรัตน์. (2565). แนวทางการดำเนินงานนิเทศภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 5(2): 108-124.
เสถียร คามีศักดิ์. (2553). การเขียนคู่มือการปฏิบัติงาน ฉบับปรับปรุง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
DuFour, R. (2004). What is a professional learning community?. Educational Leadership, 61(8): 1–5.
Fernando, L. (2016). Origins of research methodology, Buddhism and the Four Noble Truths. Sri Lanka Journal of Social Sciences, 39(2): 57-68.
Harris, B.M. (1985). Supervisory behavior in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Austin, TX: Southwest Educational Development Laboratory.
Jones, L. (2013). The importance of professional learning communities for school improvement. Creative Education, 4(5): 357–359.
Marks, J.R., Stoop, E., & Stoop, J.K. (1973). Handbook of education supervision: A guide for the practitioner. Boston: Allyn and Bacon.
Sergiovanni, T.J. (1994). Building community in schools. San Francisco: Jossey-Bass.