การศึกษาเชิงวิเคราะห์ปรัชญาภาวะผู้นำทางปัญญา

Main Article Content

กีรติ บุญเจือ
เมธา หริมเทพาธิป
ชิสา กันยาวิริยะ

บทคัดย่อ

            บทความวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิเคราะห์เอกสาร ตั้งคำถามการวิจัยไว้ว่า “ปรัชญาภาวะผู้นำทางปัญญาควรเป็นอย่างไร” โดยมีวัตถุประสงค์ของการวิจัย ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดภาวะผู้นำ 2) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับปัญญา และ 3) เพื่อวิเคราะห์ปรัชญาภาวะผู้นำทางปัญญา ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำ หมายถึง การแสดงความสามารถด้านความคิดริเริ่มที่จะ โน้มน้าวช่วยในการกระตุ้นองค์กรและใช้อิทธิพลต่อบุคคลอื่น เพื่อให้บรรลุตามเป้าหมายขององค์กร เกิดการเปลี่ยนแปลง ไปในทิศทางที่ดีไปสู่จุดประสงค์ซึ่งเป็นที่ยอมรับร่วมกัน ช่วยกันทำให้องค์กร ดำเนินคงอยู่ต่อไปได้การเป็นผู้นำจะต้องมีทั้งศาสตร์และศิลป์ในการจูงใจคนให้กระทำตามมติร่วมระหว่างผู้นำและผู้ตาม 2) มนุษย์ต่างจากสัตว์ พืช และก้อนหินตรงที่มีปัญญาและจิตสำนึก ส่วน สุขภาวะทางปัญญา หมายถึง การเข้าใจตนเองอย่างลึกซึ้ง เกิดการเชื่อมต่อกับผู้อื่นในทางที่สร้างสรรค์ (กุศล) ก้าวพ้นความยึดมั่นถือมั่นในตัวตนหรือความเห็นแก่ตัวอย่างต่อเนื่อง เข้าถึงความสุข ความสงบ ความเป็นอิสระในชีวิต สามารถยอมรับโลกและชีวิตตามความเป็นจริง ในหลักพุทธปรัชญาเถรวาทนั้น ปัญญา แปลว่า ความรอบรู้ รู้ชัด รู้ปฏิจจสมุปบาท รู้อริยสัจ 3) ปรัชญาภาวะผู้นำทางปัญญา คือ ปรัชญาที่สร้างบุคคลที่มีคุณสมบัติความเป็นผู้นำที่สามารถสร้างสุขภาวะทางปัญญาให้เกิดมีในตน และแบ่งปัน เกื้อกูล เสียสละ ขับเคลื่อนให้สังคมเกิดสุขภาวะทางปัญญา ช่วยลดความทุกข์หรือขจัดปัญหาที่เกิดขึ้นด้วยปัญญา มีเป้าหมายเพื่อประโยชน์สุขของส่วนรวม พัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในสังคมอย่างเป็นองค์รวมด้วยพลังสร้างสรรค์ ปรับตัว ร่วมมือ และแสวงหาโดยธรรม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุญเจือ ก., หริมเทพาธิป เ., & กันยาวิริยะ ช. . (2025). การศึกษาเชิงวิเคราะห์ปรัชญาภาวะผู้นำทางปัญญา. วารสารสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม, 6(2), 156–164. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/src/article/view/1821
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กัญชพร ปานเพ็ชร. (2566). ภาวะผู้นำที่แท้จริงตามหลักฆราวาสธรรมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในยุค 4.0 (ชีวิตวิถีใหม่). วารสารวิชาการหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 15(43): 214-221.

ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2560). ภาวะผู้นำทางการบริหาร. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระเมธีวชิรภูษิต (จำเนียร จิรวํโส). (2557). ภาวะผู้นำเชิงพุทธกับการขับเคี่ยวพัฒนา. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 14(1): 109-112.

พระปลัดชัยรัตน์ ปิยสีโล (เกตุสุวรรณ์). (2563). สัปปุริสธรรม 7 : การบริหารงานบุคคล. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 6(1): 1-14.

พระปลัดพิพัฒน์พงษ์ ภทฺทวํโส. (2566). ผู้นำที่พึงประสงค์ในยุควิถีใหม่. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(1): 128-139.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). ภาวะผู้นำ. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สุขภาพใจ.

รัตติกรณ์ จงวิศาล และอิสระ บุญญะฤทธิ์. (2559). การพัฒนาจิตวิญญาณและจริยธรรมของนิสิตนักศึกษามหาวิทยาลัย. รายงานการวิจัย, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

วรินทร์ลดา จันทวีเมือง, กาญจน์สุนภัส บาลทิพย์, และอุษณีย์ เพชรรัชตะชาติ. (2561). ผลของโปรแกรม จิตตปัญญาศึกษาต่อสุขภาวะจิตวิญญาณของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 19(37): 84-102.

วรินทร์ลดา จันทวีเมือง, สกุลตลา แซ่เตียว, และ วิกานดา หมัดอะดั้ม. (2564). ผลของโปรแกรมการสร้าง เสริมสุขภาพมิติจิตวิญญาณ ต่อสุขภาวะทางจิตวิญญาณในนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี, 17(3): 66-78.

Conger, J.A., & Kanungo, R. N. (1994). Charismatic Leadership in Organizations: Perceived Behavioral Attributes and Their Measurement. Journal of Organizational Behavior, 15: 439-452.

Geier, J.G. (1967). A trait approach to the study of leadership in small groups. Journal of Communication, 17(4): 316–323.

Hersey, P., Blanchard, K. H., & Johnson, D. E. (2001). Management of Organizational Behavior: Leading Human Resources (8th ed.). Prentice Hall.

Hsiao, C., Mohan, S., Kalahar, B. K., & Williams, L. D. (2009). Peeling the onion: Ribosomes are ancient molecular fossils. Molecular Biology and Evolution, 26(11): 2415–2425.

Hsiao, Y.C., Chiang, H. Y., Lee, H. C., & Chen, S. H. (2012). The effects of a spiritual learning program on improving spiritual health and clinical practice stress among nursing students. The Journal of Nursing Research: JNR, 20(4): 281–290.

Lazarus, R.S., & Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping. Springer Publishing Company.

Robbins, S.P. (2003). Organizational behavior (10th ed.). Pearson Education.

Schriesheim, C.A., Cogliser, C. C., & Neider, L. L. (1995). Is it "trustworthy"? A multiple levels-of-analysis reexamination of an Ohio State leadership study, with implications for future research. The Leadership Quarterly, 6(2): 111–145.

Sinclair, S.J., et al. (2010). "Psychometric properties of the Rosenberg Self-Esteem Scale: overall and across demographic groups living within the United States." Evaluation & the Health Professions, 33(1): 56–80.

Yong, J., Kim, J., Park, J., Seo, I., & Swinton, J. (2011). Effects of a spirituality training program on the spiritual and psychosocial well-being of hospital middle manager nurses in Korea. The Journal of Continuing Education in Nursing, 42(6): 280–288.