บทวิจารณ์หนังสือ (Book Review) Boys Love Media in Thailand: Celebrity, Fans, and Transnational Asian Queer Popular Culture

Abstract

ตลาดธุรกิจซีรีส์วาย (Boys' Love Series) ในประเทศไทยได้เติบโตอย่างก้าวกระโดดในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา จากที่เคยเป็นเพียงวัฒนธรรมย่อยในกลุ่มแฟนนิยายวายและการ์ตูนญี่ปุ่น ได้พัฒนามาเป็นอุตสาหกรรมบันเทิงกระแสหลักที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจมหาศาล ข้อมูลจาก SCB EIC พบว่า ตั้งแต่
ปี 2019-2024 ตลาดซีรีย์วายมีมูลค่าถึง 4,900 ล้านบาท เติบโตถึง 479% ปัจจัยสำคัญที่ส่งเสริมให้เกิดการเติบโตในอุตสาหกรรมนี้ส่วนหนึ่งมาจากวัฒนธรรมไทยที่ยอมรับความหลากหลายทางเพศและเปิดกว้างให้กับการแสดงออกถึงตัวตนของทุกเพศวัย การเติบโตของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งออนไลน์ช่วยขยายฐานผู้ชมและเพิ่มช่องทางการเข้าถึง ทั้ง Netflix, iQIYI และWeTV ต่างแข่งขันกันซื้อลิขสิทธิ์ซีรีส์วายไทยและลงทุนผลิตคอนเทนต์ใหม่ๆ นอกจากนี้ สื่อสังคมออนไลน์ยังช่วยสร้างปรากฏการณ์การบอกต่อและขยายฐานแฟนคลับข้ามประเทศ โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เอเชียตะวันออก และละตินอเมริกา ด้านการผลิต ซีรีส์วายไทยมีการพัฒนาทั้งในแง่คุณภาพการผลิตและความหลากหลายของเนื้อหา จากเดิมที่มักเน้นเรื่องราวความรักในรั้วมหาวิทยาลัย ได้ขยายไปสู่แนวอื่นๆ เช่น สืบสวน ย้อนยุค และชีวิตการทำงาน

การเติบโตของธุรกิจซีรีส์วายไม่เพียงสะท้อนให้เห็นพัฒนาการของอุตสาหกรรมบันเทิงไทย แต่ยังแสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม โดยเฉพาะในแง่ของการยอมรับความหลากหลายทางเพศและการเปิดพื้นที่ให้กับการนำเสนอเรื่องราวความรักในรูปแบบที่แตกต่างจากกระแสหลักแบบเดิม ซึ่งผู้ที่สนใจศึกษาประเด็นที่เกี่ยวข้องนี้ควรอ่านหนังสือเรื่อง "Boys Love Media in Thailand: Celebrity, Fans, and Transnational Asian Queer Popular Culture" เขียนโดย Thomas Baudinette จากมหาวิทยาลัย Macquarie University ในออสเตรเลีย ผู้เขียนวิเคราะห์ปรากฏการณ์ซีรีส์วายในประเทศไทยโดยอาศัยกรอบแนวคิดทฤษฎีด้านการสื่อสาร แนวคิดเรื่องการศึกษาแฟน (Fan Studies) ทฤษฎีด้านเพศสถานะและเพศวิถี (Gender and Sexuality Studies) รวมถึงแนวคิดเรื่องการไหลเวียนของวัฒนธรรมข้ามชาติ (Transnational Cultural Flows) เพื่อทำความเข้าใจความซับซ้อนของวัฒนธรรมชายรักชายในมิติต่างๆ  ผู้เขียนใช้วิธีวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณนา (Ethnographic Research) โดยเก็บข้อมูลผ่านการสังเกตแบบมีส่วนร่วมในพื้นที่จริง และการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้งผู้ผลิต นักแสดง และแฟนคลับ