การบูรณาการหลักธรรมเชิงพุทธของผู้บริหารท้องถิ่นในการจัดการความขัดแย้ง ด้านการใช้น้ำในชุมชน ตำบลนาจักร อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่

Main Article Content

พระมหาธงชัย วชิรญาโณ
เขมิกา วริทธิ์วุฒิกุล
พระสิริชัย ธมฺมจาโร (สายสิงห์)
สมนึก จันทร์โสดา

บทคัดย่อ

การบริหารจัดการน้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาและรักษาความสมดุลของทรัพยากรน้ำในระดับชุมชน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการนำหลักธรรมเชิงพุทธมาใช้ในการบริหารจัดการน้ำของผู้นำท้องถิ่นในตำบลนาจักร อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ โดยเน้นการใช้หลักพุทธศาสนาในการลดความขัดแย้งด้านการใช้น้ำผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตภาคสนาม ผลการศึกษาพบว่า ผู้นำท้องถิ่นนำหลักพุทธศาสนา เช่น อริยสัจ 4 หลักพละ 4 และหลักเมตตาธรรม มาใช้ในการจัดการความขัดแย้งเกี่ยวกับการแย่งน้ำ การบริหารจัดการน้ำโดยใช้หลักโยนิโสมนสิการยังช่วยให้เกิดการวางแผนอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ การศึกษาแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนานโยบายสนับสนุนการบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วมโดยใช้หลักศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วชิรญาโณ พ. ., วริทธิ์วุฒิกุล . เ., ธมฺมจาโร (สายสิงห์) พ. ., & จันทร์โสดา ส. . (2025). การบูรณาการหลักธรรมเชิงพุทธของผู้บริหารท้องถิ่นในการจัดการความขัดแย้ง ด้านการใช้น้ำในชุมชน ตำบลนาจักร อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 7(3), 23–36. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/3745
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เชาว์ อินใย.(2555). การประเมินโครงการ.(พิมพ์ครั้งที่ 2).กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชาญณรงค์ จันทร์มี, พิชญ์ จิตต์ภักดี และจารุพงศ์ พลเดช. (2565) การบริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อรองรับการขยายตัวชุมชน, บัณฑิตวิทยาลัย : วิทยาลัยบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้.

นิวัติ เรืองพานิช. (2547) หลักการจัดการลุ่มน้ำ, กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ.

ประพันธ์ ศุภษร. (2563) พุทธธรรมเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม, พระนครศรีอยุธยา :มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูอุทัยสุตกิจ, สุวิชัย อินทกุล. (2564) พุทธจริยธรรมเพื่อสิ่งแวดล้อมตามวิถีพุทธ,มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วารสาร มจร การพัฒนาสังคม ปีที่ 6 ฉบับที่ 1

พระอิทธิกร วิทฺธิสีโล ยศสา. (2566) การอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำตามหลักพระพุทธศาสนา, บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิชัย โพธิ์ษณา. (2563). การสร้างเครือข่ายการจัดการน้ำในชุมชนเพื่อพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารบริหารการจัดการน้ำ, 29(1), 45-48.

เสถียร ทั่งทองมะดัน, และ สานิตย์ ศรีนาค. (2563). การตีความคำสอนเรื่องอิทัปปัจจยตาในทัศนะของพุทธทาส ภิกขุ. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วารสาร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 4(1), 42-43.

สุภา จันทรศิลป์. (2558). การจัดการน้ำในชุมชนท้องถิ่น: แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชน.วารสารการพัฒนาท้องถิ่น, 22(4), 90-93.

อนุชา ศรีจันทร์. (2562). การใช้หลักพุทธศาสตร์ในการจัดการน้ำเพื่อลดความขัดแย้งในชุมชน. วารสารวิจัยและพัฒนาชุมชน, 17(3), 112-115.

Dicken, N.D., and Pits, F.R. (1970). Introduction to Cultural Geography. Blaidel Publishing Co., Waltham.

Giddens, A. (2009). Sociology and Sustainability: Integrating Environmental and Social Perspectives. Cambridge University Press.

Gleick, PH, 2014. น้ำ ภัยแล้ง การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ และความขัดแย้งในซีเรีย สภาพอากาศ ภูมิอากาศ และสังคม 6 (3), (2020). Pp. 331–340

Maharjan, A., & Khatri, D. B. (2018). Community Water Management: An Integrated Approach. Kathmandu: Nepal Water Association.

F Molle, I Gaafar, DE El-Agha, E Rap Agricultural Water Management 197, 2019 pp. 110-121

Pomeroy, R. (2014). Managing Coastal Resources: Lessons from Integrated Coastal Management. ocean & Coastal Management.

Turner, R. K. (2016). Sustainable Resource Management and Community Participation. Journal of Environmental Management, p.78