หลักพุทธจริยธรรมการครองเรือนในสังคมไทย

Main Article Content

พระครูอุดมธรรมมงคล จันทวัณโณ (ทองดี ทัพธานี),
พระครูพิศาลสารบัณฑิต
อริย์ธัช เลิศรวมโชค

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้เป็นการนำเสนอหลักพุทธจริยธรรมการครองเรือนในสังคมไทย จากการศึกษาพบว่า  พุทธจริยธรรมเป็นหลักความประพฤติเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในสังคมทุกระดับ และฆราวาสธรรมเป็นหลักธรรมที่ได้นำมาใช้ในการครองเรือนอย่างมีความสุข ประกอบด้วย สัจจะ ทมะ ขันติ จาคะ  ปัญหาการครองเรือนในสังคมไทย ที่ส่งผลต่อความแตกแยกของครอบครัวซึ่งมีสาเหตุมาจาก 1) ปัญหาเศรษฐกิจ 2) ปัญหาด้านความประพฤติและสังคม 3) ปัญหาด้านอารมณ์ และจิตใจ 4) ปัญหาการใช้ความรุนแรงในครอบครัว หลักพุทธจริยธรรมที่นำมาเพื่อวิเคราะห์ปัญหาการครองเรือนในสังคมไทย ดังนี้ 1) ปัญหาเศรษฐกิจ ซึ่งเกิดจากรายได้ไม่สอดคล้องกับรายจ่ายนำไปสู่การทะเลาะวิวาทในครอบครัวควรนำหลักสัจจะมาใช้เพื่อสร้างสมดุลระหว่างรายรับกับรายจ่าย 2) ปัญหาด้านความประพฤติและสังคมที่เกิดจากการชอบดูหมิ่น การพูดจาก้าวร้าว หยาบคาย ไม่ซื่อตรง นอกใจ ควรใช้ทมะ และขันติในการข่มจิตใจ 3) ปัญหาด้านอารมณ์ และจิตใจ ที่เกิดจากคู่สมรสที่ไม่มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ เช่น เอาแต่ใจตัวเอง ขาดเหตุผล ชอบหึงหวง โกรธง่าย ควรนำจาคะ และทมะ มาใช้เพื่อข่มใจและสละความรู้สึกที่ไม่ดีออกไป 4) ปัญหาการใช้ความรุนแรงในครอบครัวที่เกิดจากภาวะการถูกบีบคั้นทางอารมณ์ที่นำไปสู่การทำร้ายร่างกายและทรัพย์สินจนในครอบครัวและมีการอย่าร้างในที่สุดควรนำหลัก สัจจะ ทมะ ขันติ จาคะ ทั้งหมดมาใช้เพื่อสร้างความสุขในการครองเรือน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จันทวัณโณ (ทองดี ทัพธานี), พ. ., พระครูพิศาลสารบัณฑิต, & เลิศรวมโชค อ. . (2024). หลักพุทธจริยธรรมการครองเรือนในสังคมไทย. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 6(2), 2051–2066. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/5360
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

เคเอ็น ชยติลเลเก. (2537). จริยศาสตร์แนวพุทธ. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย,

จำนงค์ อดิวัฒนสิทธิ์ และคณะ. (2554). สังคมวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

จำนงค์ อดิวัฒนสิทธิ์. (2548). สังคมวิทยาตามแนวพุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

โฆษิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์. (2533). การพัฒนาประเทศไทย แนวความคิดและทิศทาง. กรุงเทพฯ:สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ,

พระมหาสุชาติ นาถกโร (บวกขุนทด). (2545). การศึกษาวิเคราะห์เรื่องการสงเคราะห์บุตรและภรรยาใน พระพุทธศาสนาเถรวาท. รายงานการวิจัย, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,

พุทธทาสภิกขุ. (2523). ฆราวาสธรรม. กรุงเทพฯ: การพิมพ์พระนคร,

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วศิน อินทสระ. (2549). พุทธจริยศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมดา,

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2549). พุทธวิธีบริหาร. กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุมัทนา สินสวัสด. (2557). ครอบครัว: การจัดการความขัดแย้งของคู่สมรสเพื่อการครองรักอย่างยั่งยืน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์. 40(2), 184-195.