วิเคราะห์ปัญญาประดิษฐ์ในทัศนะพุทธจริยศาสตร์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์  2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ปัญญาประดิษฐ์ในทัศนะพุทธจริยศาสตร์ วิจัยเชิงเอกสาร ผลจากการศึกษาพบว่า พุทธจริยศาสตร์ที่ว่าด้วยหลักเกณฑ์ทางจริยธรรม ซึ่งมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงวางหลักการไว้ เพื่อเป็นมาตรฐานของมนุษย์ทั้ง 3 ระดับ ตั้งแต่ เบื้องต้น(ศีล) ท่ามกลาง(สมาธิ) และระดับสูง (ปัญญา) เพื่อให้มนุษย์ได้ดำเนินชีวิตอันดีงามตามอุดมคติที่ให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มีสติปัญญา มีความสุขอันสมบูรณ์ที่สุด เพราะจริยศาสตร์เป็นศาสตร์ที่ว่าด้วยอุดมคติของชีวิต คือความดีอันสูงสุดและปัญญาประดิษฐ์จะมีบทบาทเพิ่มมากขึ้นในสังคมมนุษย์ เนื่องจากปัญญาประดิษฐ์มีบทบาทในหลาย ๆ ด้าน การนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์มาใช้งานจึงมีประโยชน์และความสำคัญ ได้แก่ 1) เจตนา 2) การกระทำ (3) ผลการกระทำ ทำแต่การใช้งานกันย่อมก่อให้เกิดผลกระทบตามมา เช่น อาจทำงานผิดพลาด หรือ อาจถูกนำไปใช้เป็นเครื่องมือ เป็นปัจจัยในการก่อเหตุก่ออันตรายได้ โดยการวิเคราะห์จากแนวคิดทางพุทธจริยศาสตร์ เพื่อทำให้มนุษย์ตระหนักรู้ในการดำรงอยู่กับบริบทของเทคโนโลยีสมัยใหม่ เพื่อสามารถใช้งานปัญญาประดิษฐ์ได้อย่างเหมาะสม และหลักปฏิบัติที่ว่าด้วยคุณค่าทางจริยธรรมสำหรับพฤติกรรมของมนุษย์ เพื่อตอบคำถามเกี่ยวกับปัญหาทางจริยศาสตร์ที่ว่า อะไรคือความดี อะไรคือความชั่ว อะไรคือสิ่งที่ควรทำหรือไม่ควรทำ มีอะไรเป็นเกณฑ์ในการตัดสินความดี ความชั่วนั้น อะไรคือ เป้าหมายสูงสุดของชีวิตแห่งการเป็นมนุษย์ของพระพุทธศาสนาที่นำมาศึกษาวิเคราะห์ด้วยการใช้เหตุผลตามวิธีการของปรัชญา ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงอุปมาหลักคำสอนทั้งหมดนั้น ให้ใช้เป็นเครื่องมือเพื่อนำไปสู่วัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่ตั้งไว้