การพัฒนากลยุทธ์การเงินครัวเรือนตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง : กรณีศึกษาบ้านน้ำเชี่ยว จังหวัดตราด

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่มุ่งเน้นการพัฒนาแนวทางการจัดการรายจ่ายและเพิ่มรายได้ของครัวเรือนในชุมชนบ้านน้ำเชี่ยว จังหวัดตราด โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การวิจัยนี้ประกอบด้วยการวิเคราะห์ปัญหา อุปสรรคและปัจจัยที่นำไปสู่ความสำเร็จในการลดรายจ่ายและเพิ่มรายได้ของชุมชน โดยมีวัตถุประสงค์หลักคือ การศึกษาวิเคราะห์แนวทางการลดรายจ่ายและเพิ่มรายได้ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงและการวิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการนี้ ผลการวิจัยพบว่าครัวเรือนสามารถวางแผนและวิเคราะห์รายรับรายจ่ายผ่านการบันทึกบัญชีครัวเรือน และนำข้อมูลทางการเงินมาวางแผนกิจกรรมเพื่อลดรายจ่ายและเพิ่มรายได้ โดยกิจกรรมที่ทำให้ประสบความสำเร็จประกอบด้วยการลดรายจ่ายด้านอาหารผ่านการปลูกผักสวนครัวในพื้นที่จำกัด และการสร้างรายได้เสริมจากการรวมกลุ่มผลิตตังเมกรอบ ปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่ความสำเร็จคือการใช้กระบวนการกลุ่มเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนกิจกรรม การพัฒนาองค์ความรู้ และการใช้ระบบพี่เลี้ยงและจากการวิเคราะห์ SWOT พบว่า จุดแข็งของชุมชนคือการมีความสามัคคีและความร่วมมือที่ดีในการทำกิจกรรมต่าง ๆ รวมทั้งการยอมรับความสำคัญของการบันทึกบัญชีครัวเรือน จุดอ่อนที่พบคือความไม่สมดุลระหว่างรายรับและรายจ่ายของครัวเรือน รวมทั้งการขาดอาชีพเสริมและภาระหนี้สิน โอกาสที่ชุมชนได้รับคือการสนับสนุนจากเทศบาลตำบลและหน่วยงานรัฐในการพัฒนาระบบบัญชีครัวเรือนตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ขณะที่อุปสรรคหลักคือความหลากหลายของประชากรในพื้นที่ที่มีวิถีชีวิตและความสนใจที่แตกต่างกัน ผลการดำเนินการตามหลักวงจร PDCA แสดงให้เห็นว่ากระบวนการวางแผน การดำเนินการ การตรวจสอบ และการปรับปรุงสามารถช่วยให้ชุมชนเกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการใช้จ่ายและการสร้างรายได้อย่างมีประสิทธิภาพ การรวมกลุ่มผลิตตังเมกรอบเป็นตัวอย่างของการสร้างรายได้เสริมที่มีศักยภาพ แต่ยังขาดประสบการณ์ในการจัดการและการตลาด การสนับสนุนจากผู้นำชุมชนและหน่วยงานภาครัฐจึงเป็นสิ่งสำคัญในการพัฒนาและสร้างความยั่งยืนให้กับกิจกรรมนี้