การศึกษาวิเคราะห์การพัฒนาปัญญาผ่านการรับรู้ทางอายตนะ 6 ในพระพุทธศาสนา ของสำนักปฏิบัติธรรมในจังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การศึกษาวิเคราะห์การพัฒนาปัญญาผ่านการรับรู้ทางอายตนะ 6 ในพระพุทธศาสนา ของสำนักปฏิบัติธรรมในจังหวัดเลย มีวัตถุประสงค์ คือ  1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาการพัฒนาปัญญาผ่านการรับรู้ทางอายตนะ 6 ในพระพุทธศาสนา  2) เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนาปัญญาผ่านการรับรู้ทางอายตนะ 6 ในพระพุทธศาสนา 3) เพื่อวิเคราะห์แนวทางการพัฒนาปัญญาผ่านการรับรู้ทางอายตนะ 6 ของสำนักปฏิบัติธรรมในจังหวัดเลย ผลวิจัยพบว่า สภาพปัญหาการพัฒนาปัญญาผ่านการรับรู้ทางอายตนะ 6 มีความสำคัญอย่างยิ่ง ซึ่งการรับรู้ตามธรรมชาติมนุษย์ทั่วไปก็ขึ้นอยู่กับลักษณะของสัญชาติญาณในการรับรู้ รู้สึกหิว ก็กิน รู้สึกกลัวก็หนี รู้สึกมีความต้องการอะไรก็ปล่อยใจรับเอาสภาวะอารมณ์เหล่านั้นมาตอบสนองความต้องการของตัวเอง เช่น ความไม่รู้จักความสุขอย่างแท้จริง ซึ่งบางอย่างอาจมีความไม่เหมาะสม มากเกินหรือน้อยเกินความพอดีของชีวิต รูปแบบการพัฒนาปัญญาผ่านการรับรู้ทางอายตนะ 6  ต้องเริ่มที่การฝึกฝนใจให้มีความเห็นและความคิดที่ถูกต้อง ปัจจัยความเกิดขึ้นแห่งสัมมาทิฏฐิ คือ ปรโตโฆสะและโยนิโสมนสิการ การคิดตามแนวทางของปัญญา จึงเกิดการพัฒนาทั้งกาย วาจา รูปแบบการพัฒนาปัญญาในระดับโลกิยปัญญา ความถึงพร้อมแห่งศีลความถึงพร้อมแห่งจาคะ รูปแบบการพัฒนาปัญญาในระดับโลกุตตรปัญญา คือ ปัญญาหยั่งรู้สัจธรรมกำจัดกิเลสสิ้นเชิงเกิดขึ้นโดยโยนิโสมนสิการ ไตรสิกขาวิปัสสนากัมมัฎฐาน และสติปัฎฐาน 4 โดยเฉพาะเรื่องของศีล ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาปัญญาทำให้เกิดความระมัดระวังในพฤติกรรมทั้งทาง กาย วาจา ใจ หมั่นเจริญวิปัสสนา เพื่อเป็นปัจจัยเกื้อหนุนทั้งภายนอกและภายใน ทำความเจริญไปสู่โลกุตตรปัญญาการพัฒนาปัญญาเป็นการทำให้ความรู้ ความเข้าใจชัดเจนเจริญขึ้น แนวทางการพัฒนาปัญญาผ่านการรับรู้ทางอายตนะ 6 ของสำนักปฏิบัติธรรมในจังหวัดเลย ในทางการปฏิบัติต่อข้อมูลทางอายตนะที่เกิดจากการพัฒนาปัญญา จึงเป็นประการสุดท้ายที่บุคคลนั้นจะได้พิจารณาในด้วยสติและปัญญา และนำข้อมูลนั้นสู่การปฏิบัติเพื่อให้เกิดผลหรือบรรลุเป้าหมายในทางปัญญาการรับรู้ทางอายตนะ 6 ซึ่งมีคือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย เป็นเครื่องรับและใจเป็นเครื่องกลั่นกรองข้อมูลความรู้เหล่านั้นด้วยความรู้ ความเข้าใจ ความชำนาญ ความชาญฉลาดทางสติและปัญญา และส่งข้อมูลความรู้เหล่านั้นในเชิงปฏิบัติการผ่านทางตา หู จมูก ลิ้น และกาย ซึ่งเป็นขั้นตอนสุดท้ายที่จะเกิดเป็นผลลัพธ์ในเชิงรูปธรรม