แนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนอนุบาลเวียงชัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู 2) ศึกษาปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนอนุบาลเวียงชัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1 การวิจัยเป็นแบบผสานวิธี ดำเนินการ 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 มีผู้ให้ข้อมูล 16 คน ขั้นตอนที่ 2 มีผู้ให้ข้อมูล 16 คน และขั้นตอนที่ 3 มีผู้บริหารสถานศึกษา ครู ผู้เกี่ยวข้อง และผู้ทรงคุณวุฒิ รวม 12 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสนทนากลุ่ม เครื่องมือมีค่าความตรงเชิงเนื้อหา (IOC) ระหว่าง 0.67–1.00 และค่าความเชื่อมั่น 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความต้องการจำเป็น (PNI) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า (1) สภาพปัจจุบันของสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนอนุบาลเวียงชัย โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกและด้านการออกแบบและวางแผนการจัดการเรียนรู้ ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเฉพาะด้านการออกแบบและวางแผนการจัดการเรียนรู้ และด้านการใช้และพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยี (2) ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการพัฒนาสมรรถนะครู ได้แก่ ปัจจัยภายในตัวครู ปัจจัยด้านวิชาชีพและลักษณะงาน ปัจจัยด้านสังคมและองค์กร ปัจจัยด้านนโยบายและการบริหาร และปัจจัยด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม โดยเฉพาะปัจจัยภายในตัวครูและปัจจัยด้านนโยบายและการบริหาร และ (3) แนวทางการพัฒนาควรดำเนินการอย่างเป็นระบบตามกระบวนการพัฒนา 4 ขั้นตอน ครอบคลุมสมรรถนะทั้ง 6 ด้าน โดยผลการจัดลำดับความต้องการจำเป็น (PNI) พบว่า ด้านการใช้แหล่งเรียนรู้ ชุมชน และเครือข่ายการเรียนรู้มีความสำคัญสูงสุด รองลงมาคือ ด้านการใช้และพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยี และด้านการจัดบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา รัตนไพบูลย์. (2564). กลยุทธ์เพื่อการพัฒนาสมรรถนะครูของโรงเรียนรังสีวิทยา สังกัดมูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต (การบริหารการศึกษา) มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. เชียงราย.
คงขวัญ โทลา. (2568). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ เชิงรุกของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร. พิษณุโลก.
จารุชา สมศรี. (2566). รูปแบบการพัฒนาครูเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะในศตวรรษที่ 21. วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพะเยา. พะเยา.
จิณัฐตา วรรณเกษม. (2566). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โรงเรียน ในสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3. กาฬสินธุ์: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3.
จิราพร มะสุใส. (2565). สภาพความต้องการจำเป็นและแนวทางพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2 วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนครพนม.
ญาณิฐา ราชคม. (2566). การพัฒนาหลักสูตรเสริมสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้ กระบวนการ วิจัยปฏิบัติการร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ สำหรับครู ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร. พิษณุโลก.
ธนันชัย ใจคล่องแคล่ว. (2564). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูตามกรอบสมรรถนะวิชาชีพ. วารสารการบริหารการศึกษา, 17(2), 45–58.
ธนสุชาพร มิ่งขวัญ. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู. วารสารศึกษาศาสตร์, 34(1), 40–55.
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชุม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ปิยวรรณ หงษ์สุวรรณ. (2563). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 28(2), 75–89.
เปรมฤดี กาละวงค์. (2567). แนวทางการพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏแพร่.
พรพิมล ศรีพลนอก. (2566). กระบวนการบริหารสถานศึกษาเพื่อคุณภาพผู้เรียน. วารสารบริหารการศึกษา, 18(2), 60–74.
พวงเพ็ญ อินทรประวัติ และคณะ. (2564). สมรรถนะครูกับประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้. วารสารศึกษาศาสตร์, 32(3), 101–118.
พรวลี ตรีประภากร. (2564). แนวคิดสมรรถนะกับการบริหารทรัพยากรมนุษย์. วารสารการจัดการสมัยใหม่, 12(1), 22 – 35.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2562). การจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการเพื่อพัฒนาผู้เรียน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พูนชัย ยาวิราช. (2565). หลักการ ทฤษฎี และการปฏิบัติการบริหารการศึกษา. เชียงราย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
ภัทรสุดา เกิดแสง. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะของครูผู้สอนกับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการในโรงเรียน สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. สกลนคร.
ลีลาวดี ชนะมาร. (2563). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์, 31(2), 88–102.
สิทธิพร หาญลำพัง. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อสมรรถนะของครูผู้สอน. วารสารวิชาการครุศาสตร์, 15(1), 55–70.
สมใจ ปัญญาสงบ และคณะ. (2567). แนวทางการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในโรงเรียน ศูนย์การบริหารการจัดการศึกษาป่าแป๋ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2. วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น.
สุวดี อุปปินใจ. (2562). การบริหารสถานศึกษา. เชียงราย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). กรอบสมรรถนะครูและแนวทางการพัฒนาครู. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). รายงานแนวโน้มและทิศทางการพัฒนาการศึกษาไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
อนุพงศ์ วงศ์เหิม. (2565). กระบวนการบริหารการศึกษาเชิงระบบ. วารสารบริหารการศึกษา, 17(3), 30–44.
อนุสสรา เฉลิมศรี. (2563). การพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ. วารสารศึกษาศาสตร์, 29(2), 66–80.
หิรัญ อุทธวงค์. (2567). แนวคิดและการประยุกต์ใช้การจัดการเรียนรู้เชิงรุก. วารสารวิชาการศึกษา, 21(1), 15–29.
ยุภาลัย มะลิซ้อน. (2563). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกผ่านการนิเทศภายใน. วารสารครุศาสตร์, 28(1), 50–65.
