การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของนักเรียน ด้วยกลไกสภานักเรียนต้นแบบ : การวิจัยทฤษฎีฐานราก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างข้อสรุปเชิงทฤษฎีของการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของนักเรียนด้วยกลไกสภานักเรียนต้นแบบ โรงเรียนชุมแพศึกษา ซึ่งเป็นโรงเรียนที่ได้รับรางวัลโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนระดับประเทศ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบทฤษฎีฐานราก กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา 2 คน หัวหน้ากลุ่มงานกิจการนักเรียน 1 คน หัวหน้างานสภานักเรียน 1 คน ครูที่ปรึกษางานสภานักเรียน 3 คน และนักเรียนคณะกรรมการสภานักเรียน 10 คน รวมทั้งสิ้น 17 คน ได้มาจากการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม แบบสังเกตภาคสนาม และแบบวิเคราะห์เอกสาร การวิเคราะห์ข้อมูลใช้กระบวนการเปิดรหัส การหาแก่นรหัส การเลือกรหัสและการพัฒนารูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุตามแนวคิดของ Strauss และ Corbin ผลการวิจัยพบว่า
การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของนักเรียนด้วยกลไกสภานักเรียนต้นแบบมีองค์ประกอบสำคัญ 6 ด้าน ได้แก่ 1) ลักษณะของปรากฏการณ์ 2) เงื่อนไขเชิงสาเหตุ 3) เงื่อนไขเชิงบริบท 4) เงื่อนไขสอดแทรก 5) ยุทธศาสตร์การทำงาน และ 6) ผลสืบเนื่อง โดยมีกระบวนการดำเนินงาน 5 ขั้นตอน คือ 1) การสร้างแรงบันดาลใจและสรรหา 2) การวางแผนเชิงกลยุทธ์ 3) การปฏิบัติและให้คำปรึกษา 4) การสะท้อนคิดจากประสบการณ์ และ 5) การถ่ายทอดสู่ความยั่งยืน ผลการดำเนินงานส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับบุคคลและระดับองค์กร นักเรียนมีคุณธรรม จริยธรรม และภาวะผู้นำที่เข้มแข็งมากขึ้น ขณะที่โรงเรียนเกิดวัฒนธรรมองค์กรแห่งความดี และระบบสภานักเรียนที่มีความยั่งยืน เป็นแบบอย่างในการพัฒนาผู้นำเยาวชนเชิงคุณธรรมในสังคมไทยต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ บุญเรือง. (2560). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 3. วารสารวิจัยราชภัฏลำปาง, 7(2): 140–152.
จิราภรณ์ สุขเกษม. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสภานักเรียนเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของนักเรียนมัธยมศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 18(33): 234–248.
ชลธิชา อาษาจิตร, และ สุนิตย์ อาษาจิตร. (2565). การส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของครูและนักเรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานผ่านการมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษาและครูที่ปรึกษา. วารสารวิชาการราชภัฏบุรีรัมย์, 24(1): 77–91.
เชษฐศักดิ์ คำมะวาปี. (2563). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำของคณะกรรมการสภานักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22 และ 23. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 14(2): 45–58.
เชษฐศักดิ์ คำมะวาปี. (2566). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของนักเรียนผ่านกิจกรรมสภานักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 8(3): 112–130.
ทินกร พูลพุฒ, และอุทาน เวสารัช. (2560). การศึกษาประสิทธิภาพการบริหารงานสภานักเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 21. วารสารวิจัยและพัฒนาวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(3): 263–273.
นันทิยา น้อยจันทร์ (2565). แนวทางการส่งเสริมบทบาทของครูปฐมวัยในศตวรรษที่ 21 ของสถานศึกษา สังกัดสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร. วารสารมณีเชษฐาราม, 7(5): 510-526.
ประคอง กรรณสูต, สมหมาย ผิวสอาด และจินตนา พรหมจรรย์. (2563). วิกฤตคุณธรรมจริยธรรมในสังคมไทย: สาเหตุและแนวทางแก้ไขผ่านกระบวนการศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 50(2): 189-215.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. พริกหวานกราฟิก.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน. (2567). คู่มือแนวทางการปฏิบัติงานกิจกรรมสภานักเรียน ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2564). วิกฤตคุณธรรมจริยธรรมของเยาวชนไทยในยุคดิจิทัล: ความท้าทายและแนวทางการพัฒนา. วารสารพัฒนาสังคม, 23(1): 45-68.
Ahmed, S. (2023). How can ethical leadership influence school culture? A reflection on my leadership journey so far. Chartered College of Teaching.
Da'as, R. (2023). School principals' ethical leadership and students' aggressive behavior: The mediating role of teachers' trust. Educational Management Administration & Leadership, 51(6): 53-84.
Lovat, T., & Clement, N. (2016). Quality teaching and values education: Coalescing for effective learning. David Barlow Publishing.
Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (2nd ed.). Sage Publications.
