การนิเทศแบบกัลยาณมิตร: คุณค่าความเป็น ‘ครูของครู’ ในศตวรรษที่ 21
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การนิเทศแบบกัลยาณมิตรเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาครูในศตวรรษที่ 21 มีรากฐานจากหลักกัลยาณมิตรธรรมในพุทธศาสนา ผสานกับทฤษฎีทางการศึกษา ได้แก่ ทฤษฎีการเรียนรู้ร่วมกัน (Collaborative Learning Theory) ทฤษฎีการโค้ชชิ่งเชิงสร้างสรรค์ (Creative Coaching Theory) ทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ (Experiential Learning Theory) เน้นความร่วมมือ ความไว้วางใจ การสนับสนุนเชิงบวก การสร้างแรงบันดาลใจ ส่งเสริมให้ครูเกิดความมั่นใจ มีแรงจูงใจ พร้อมปรับปรุงการสอนอย่างต่อเนื่อง สร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ร่วมกันในโรงเรียน ส่งผลเชิงบวกต่อคุณภาพการศึกษา กรณีศึกษาที่ประสบความสำเร็จ ได้แก่โรงเรียนบ้านโคกกลางบ่อหลุบ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3 และโรงเรียนสตรีปากพนัง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช พบว่าช่วยยกระดับประสิทธิภาพการสอนและความพึงพอใจของครูอย่างมีนัยสำคัญ บทสรุปของบทความเสนอ “รูปแบบการนิเทศแบบกัลยาณมิตรเพื่อพัฒนาครูอย่างยั่งยืนในบริบทไทย” โดยใช้วงจรพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม (Participatory Development Cycle) ครอบคลุมการสร้างความไว้วางใจ การโค้ชและสะท้อนคิด การปฏิบัติจริง การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การประเมินปรับปรุงต่อเนื่อง สามารถสร้างระบบสนับสนุนทางวิชาชีพที่เหมาะสมกับบริบทไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กลอย จิมานัง. (2565). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบกัลยาณมิตรเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกวิชาภาษาไทย ของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3. วารสารครุทรรศน์ (ออนไลน์) มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 2(1), 1–15.
ชูศักดิ์ สุธีธร. (2565). การสร้างแรงบันดาลใจและพลังบวกในการจัดการเรียนการสอน. กรุงเทพมหานคร: ซีเอ็ดยูเคชั่น.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2562). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ร่วมกันเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประวิต เอราวรรณ์. (2562). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาครูในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรียาพร ทองอ่อน. (2563). ความสุขในวิชาชีพครูและผลต่อประสิทธิภาพการสอน. วารสารครุศาสตร์, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 18(1), 55–70.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตโต). (2556). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหา จุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระพุทธทาสภิกขุ. (2540). ครูที่แท้จริง: หลักธรรมเพื่อการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.
พิมพ์พันธ์ เดชะคุปต์.(2560). การนิเทศแบบกัลยาณมิตร: แนวทางการพัฒนาครูผ่านความร่วมมือ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2554). กลยุทธ์การสอนตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิราพร รัตนกุล. ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนสตรีปากพนัง. (2 มีนาคม 2565). สัมภาษณ์
วรนุช บุญญสิทธิ์. (2564). การจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 12(3), 45–60.
สงัด อุทรานันท์. (2561). แนวทางการนิเทศที่ส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพครู. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมชาย วิริยะยุทธกร. (2563). เทคนิคการจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมชาย สุขุม. (2564). การโค้ชชิ่งเพื่อพัฒนาศักยภาพครู. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมบัติ เจริญสุข. (2565). บทบาทของครูในศตวรรษที่ 21: การสร้างบรรยากาศการเรียนรู้เชิงบวก. กรุงเทพมหานคร: พัฒนาคุณภาพการศึกษา.
สมหวัง พิธิยานุวัฒน์. (2561). การสร้างพลังอำนาจในการนิเทศเพื่อพัฒนาครู. กรุงเทพมหานคร: คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในโรงเรียน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แนวปฏิบัติที่ดีของโรงเรียนบ้านโคกกลางบ่อหลุบเกี่ยวกับการนิเทศแบบกัลยาณมิตร. กรุงเทพมหานคร: สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). การพัฒนาวิชาชีพครูและบทบาทของศึกษานิเทศก์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สุภางค์ จันทวานิช. (2561). การวิจัยเชิงคุณภาพ: แนวคิด วิธีการ และการวิเคราะห์ข้อมูล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวิมล ว่องวานิช. (2562). การพัฒนาครูในยุคศตวรรษที่ 21: จากแนวคิดสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: A review Of state policy evidence. Education Policy Analysis Archives, 8(1), 1–44. https://doi.org/10.14507/ epaa.v8n1.2000
Darling-Hammond, L., & Bransford, J. (2007). Preparing teachers for a changing world: What teachers should learn and be able to do. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Fullan, M. (2001). The new meaning of educational change. (3rd ed.). New York, NY: Teachers College Press.
Fullan, M. (2014). Leading in a culture of change. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2017). Supervision and instructional leadership: A developmental approach. (10th ed.). Boston, MA: Pearson.
Hargreaves, A., & Fullan, M. (2012). Professional capital: Transforming teaching in every school. New York, NY: Teachers College Press.
Joyce, B., & Showers, B. (2002). Student achievement through staff development. Alexandria, VA: ASCD.
Knight, J. (2007). Instructional coaching: A partnership approach to improving instruction. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Kolb, D.A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Rogers, C. R. (1961). On becoming a person: A therapist’s view of psychotherapy. Boston, MA: Houghton Mifflin.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Whitmore, J. (1992). Coaching for performance: Growing people, performance and purpose. London, England: Nicholas Brealey Publishing.
