การประยุกต์หลักพรหมวิหารธรรมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์วัยรุ่น: กรณีศึกษา โรงเรียนบ้านแก้ว จังหวัดจันทบุรี

Main Article Content

คมกริช อันทรง
ฬิฏา สมบูรณ์
เริงวิชญ์ นิลโคตร
วัยวุฒิ บุญลอย

บทคัดย่อ

ความเปลี่ยนแปลงทางสภาพเศรษฐกิจ และสังคมที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เด็กและเยาวชนจำนวนไม่น้อยต้องออกจากระบบการศึกษา โดยปัญหาหนึ่งที่พบมากในปัจจุบัน คือ ปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยเรียน จากการสำรวจของกรมอนามัย พบเด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี ตั้งครรภ์มากถึง 20 คนต่อประชากร 1,000 คน ซึ่งการตั้งครรภ์ในเด็กวัยนี้จะส่งผลต่อร่างกายที่ยังไม่พร้อมจะมีบุตร ส่งผลต่อการศึกษา ต้องย้ายโรงเรียนหรือเลิกเรียน เกิดปัญหาครอบครัวตามมาเนื่องจากขาดความพร้อมในการเลี้ยงดู เด็กที่เกิดมาก็กลายเป็นปัญหาของสังคม โรงเรียนบ้านแก้วเป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ได้นำหลักพรหมวิหารธรรมมาใช้ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยเด็กวัยเรียน ได้แก่ 1. เมตตา คือ ความรักและความหวังดี มีใจเปิดกว้าง ส่งเสริมความรู้ด้านเพศวิถี สร้างบรรยากาศในโรงเรียนที่อบอุ่น ปลอดภัย 2. กรุณา คือ การให้คำปรึกษา แนะนำนักเรียนและผู้ปกครองด้วยความเข้าใจ ไม่ซ้ำเติมไม่กล่าวโทษ หรือตีตราเด็ก 3. มุทิตา คือ การยกย่องนักเรียนและครูที่มีความประพฤติดีมีความรับผิดชอบ ส่งเสริมสภานักเรียน และส่งเสริมความภาคภูมิใจในตนเอง 4. อุเบกขา คือ ผู้บริหารต้องให้การช่วยเหลืออย่างมีสติและปัญญา ตัดสินใจบนพื้นฐานของความเท่าเทียมและสิทธิมนุษยชน ไม่เลือกปฏิบัติ มีเหตุผล และให้โอกาสนักเรียนได้พัฒนาตนเอง จากการ ดำเนินงานส่งผลให้โรงเรียนไม่มีนักเรียนตั้งครรภ์ในวัยเรียน นอกจากนี้แนวทางดังกล่าว ได้ส่งเสริมความรักความอบอุ่นให้เกิดขึ้นในครอบครัวของนักเรียน ครูมีความรักความเข้าใจในนักเรียน สามารถพัฒนานักเรียนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีและเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศชาติสืบไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อันทรง ค., สมบูรณ์ ฬ., นิลโคตร เ., & บุญลอย ว. (2025). การประยุกต์หลักพรหมวิหารธรรมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์วัยรุ่น: กรณีศึกษา โรงเรียนบ้านแก้ว จังหวัดจันทบุรี. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(3), 226–241. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/1884
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2563). หลักพรหมวิหาร 4 และการประยุกต์ใช้ในสังคมไทย. สำนักพิมพ์กรมการศาสนา.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยแนวปฏิบัติสำหรับสถานศึกษาในการช่วยเหลือนักเรียนที่ตั้งครรภ์ พ.ศ. 2561. กระทรวง.

กระทรวงสาธารณสุข. (2560). แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2569). กระทรวง.

จิราพร ศรีสวัสดิ์. (2564). การบริหารตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาในสถานศึกษา สังกัด

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 1. วารสารการบริหารการศึกษาและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, 4(2), 45–60.

ณัฐวุฒิ แก้วสม. (2565). การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 เพื่อการดำเนินชีวิตของชุมชนบ้านเทพราช อำเภอ

สิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการศิลปศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 8(1), 120–135.

นิตยา เพ็ญศิรินภา. (2564). การประยุกต์หลักสูตรเพศศึกษารอบด้านเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น. Asian

Journal of Community Health Promotion and Public Health, 1(1), 54–66.

บุญเลิศ สุขสวัสดิ์. (2563). การเห็นคุณค่าในตนเองที่มีต่อการพัฒนาจิตสาธารณะตามหลักพรหมวิหาร 4 ของนักศึกษาจิตสาธารณะในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ. วารสารวิจัยและพัฒนา มทร.สุวรรณภูมิ, 7(1), 89–102.

ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง นโยบายการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.

–2569. (13 พฤศจิกายน 2567). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 141 ตอนพิเศษ 109 ง หน้า 11-13.

พระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559. (31 มีนาคม 2559). ราชกิจจา

นุเบกษา. เล่ม 133 ตอนที่ 30 ก. หน้าที่ 1-8.

พระธรรมปิฎก. (2562). หลักพรหมวิหารในพระพุทธศาสนาและการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน. มูลนิธิพุทธ

ธรรม.

มลิวัลย์ ศรีม่วง. (2562). การจัดการปัญหาการตั้งครรภ์ซ้ำในวัยรุ่น: กรณีศึกษาอำเภอตาลสุม จังหวัด

อุบลราชธานี. Health Promotion and Disease Prevention Journal, 11(2), 12–25.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2564). พรหมวิหาร 4 กับการบริหารงานในองค์กรยุคปัจจุบัน.

สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วฤษสพร ณัฐรุจิโรจน์. (2560). การขับเคลื่อนเพื่อการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น.

Journal of Social Sciences and Humanities, 10(3), 45–59.

สถาบันพระพุทธศาสนาและสังคม. (2560). พรหมวิหาร 4 และแนวทางพัฒนาสังคมไทยสู่ความสมานฉันท์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสงฆ์ไทย.

สมเด็จพระญาณสังวร. (2527). ธรรมะในพระพุทธศาสนา. มูลนิธิสมเด็จพระญาณสังวร.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580).

สำนักงาน.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่

(พ.ศ. 2566–2570). สำนักงาน.

สุภัทรา เกิดผล. (2566). บทบาทของหลักพรหมวิหาร 4 ในการเสริมสร้างคุณธรรมและจริยธรรมในระบบ

การศึกษาไทย. วารสารการศึกษาและจริยธรรม, 9(1), 55–70.

องค์กรยูนิเซฟ ประจำประเทศไทย. (2558). การวิเคราะห์สถานการณ์การตั้งครรภ์ของวัยรุ่นในประเทศไทย. United Nations Children’s Fund (UNICEF).

อภิชาต สุขใจ. (2565). การนำหลักพรหมวิหาร 4 มาใช้ในการแก้ไขความขัดแย้งในองค์กร. วารสาร

สังคมศาสตร์, 11(3), 102–118.

Brown, J. D., & Sales, J. M. (2018). Adolescent pregnancy prevention through access to

reproductive health services: A review of the literature. Journal of Pediatric and Adolescent Gynecology, 31(4), 364–371.

Guttmacher Institute. (2017). American teens' sexual and reproductive health. Guttmacher Institute

Herrman, J. W., & Waterhouse, J. K. (2011). A pilot program to promote reproductive health

among young adolescents in a community setting. American Journal of Sexuality

Education, 6(3), 183–197.

Kearney, M. S., & Levine, P. B. (2015). Media influences social outcomes: The impact of MTV's

and Pregnant on teen childbearing. American Economic Review, 105(12), 3597–3632.

Smith, T. E., & Coleman, L. M. (2019). Comprehensive sexuality education as a strategy for

reducing adolescent pregnancy: A review of U.S. policies and programs. Journal of Adolescent Health, 65(6), 715–722.

United Nations International Children's Emergency Fund. (2021). Adolescent pregnancy: A

global challenge. UNICEF.

World Health Organization. (2022). Preventing adolescent pregnancy: Strategies and policies.

World Health Organization.