ความไม่สอดคล้องเชิงนโยบายและการสื่อสารภาวะวิกฤต : บทวิพากษ์การจัดการปัญหาน้ำมันขาดแคลนของรัฐบาลไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์วิกฤตการณ์ขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศไทยในช่วงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2569 ผ่านกรอบการวิเคราะห์แบบบูรณาการ 3 มิติ ได้แก่ เศรษฐศาสตร์ การสื่อสารภาวะวิกฤต และนโยบายสาธารณะ ผลการศึกษาพบว่า วิกฤตการณ์ดังกล่าวมีรากฐานมาจากข้อจำกัดด้าน
ขีดความสามารถของรัฐ ในการบริหารจัดการวิกฤตอย่างเป็นระบบ กล่าวคือ ความล้มเหลวในการแทรกแซงราคาทางเศรษฐศาสตร์ด้วยนโยบายตรึงราคาแบบเหมารวม ได้สร้างความบิดเบือนต่อกลไกตลาดและบั่นทอนสภาพคล่องของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง นำไปสู่ภาวะชะงักงันของห่วงโซ่อุปทาน ปัญหาหน้างานที่รุนแรงนี้ บีบบังคับให้ภาครัฐต้องใช้การสื่อสารภาวะวิกฤตแบบลดทอนปัญหาและผลักภาระ ซึ่งสวนทางกับข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์ นำไปสู่วิกฤตความเชื่อมั่นอย่างรุนแรง ท้ายที่สุด ปรากฏการณ์ทั้งหมดได้สะท้อนความล้มเหลวในการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ ที่มีลักษณะตั้งรับ และเกิดสภาวะความล่าช้า กว่า 3 สัปดาห์ในการปลดล็อกข้อจำกัดด้านโลจิสติกส์ บทความนี้จึงเสนอแนะให้ภาครัฐปรับกระบวนทัศน์จากการอุดหนุนราคาแบบ เหวี่ยงแหไปสู่มาตรการช่วยเหลือเฉพาะจุด ยกระดับการสื่อสารบนฐานของความโปร่งใส และสร้างกลไก การบริหารวิกฤตที่ยืดหยุ่น (Agile Crisis Management) เพื่อฟื้นฟูความไว้วางใจและเพิ่มภูมิคุ้มกันใน การรับมือกับความผันผวนในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมประชาสัมพันธ์. (2569, 11 มีนาคม). รมว.พลังงาน ชี้แจง “ตรึงราคาดีเซล” ใช้กองทุนน้ำมันช่วยพยุงราคา พร้อมรณรงค์ใช้ E20 มากขึ้น เพิ่มสัดส่วนเชื้อเพลิงชีวภาพ ลดพึ่งพาน้ำมันดิบ ย้ำ เชื้อเพลิงไทยไม่ขาดแคลน. https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/485040
กระทรวงพลังงาน. (2569ก, 3 มีนาคม). รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ประกาศใช้กลไกกองทุนตรึงราคาน้ำมัน พยุงราคาดีเซลคงที่ 29.94 บาท เป็นเวลา 15 วัน. https://www.energy.go.th/th/minister-news/30409
กระทรวงพลังงาน. (2569ข, 5 มีนาคม). รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ยืนยันปริมาณน้ำมันสำรองหาเพิ่มได้เป็น 95 วันแล้ว และยังคงจัดหาอย่างต่อเนื่อง. https://energy.go.th/th/minister-news/30410
กระทรวงพลังงาน. (2569ค, 17 มีนาคม). “พลังงาน” ขยับขึ้นดีเซล 50 สตางค์ ตรึงเพดานไม่เกิน 33 บาทต่อลิตร เตรียมเพิ่มทางเลือก B10 และ B20 ราคาต่ำ ลดราคาจูงใจให้ใช้ E20 พร้อมเร่งแก้ปั๊มขาดแคลนน้ำมัน. https://www.energy.go.th/th/minister-news/30419
กระทรวงพลังงาน. (2569). รายงานสถานการณ์พลังงานรายไตรมาส: วิกฤตการณ์และการปรับตัว. ส่วนประชาสัมพันธ์ สำนักงานปลัดกระทรวงพลังงาน.
รัฐบาลไทย. (2569ก, 4 มีนาคม). นายกฯ "อนุทิน" ยืนยัน ตรึงดีเซล 15 วัน สยบข่าวลือกักตุนน้ำมันจากสงครามตะวันออกกลาง. https://www.thaigov.go.th/th/news/162036
รัฐบาลไทย. (2569ข, 9 มีนาคม). พลังงานไทยยังเพียงพอ! รัฐบาลพร้อมดูแลราคาสินค้าไม่ให้กระทบประชาชน. https://www.thaigov.go.th/th/news/162173
รัฐบาลไทย. (2569ค, 15 มีนาคม). รัฐบาลยืนยันน้ำมันไทยไม่ขาดแคลน ชี้บางปั๊มขาดช่วงจากความต้องการสูงกว่าปกติ ขอประชาชนอย่าตื่นตระหนก. https://www.thaigov.go.th/th/news/162327
รัฐบาลไทย. (2569ง, 17 มีนาคม). ศบก. ถกเข้มแนวทางขนส่งน้ำมัน เพิ่มเที่ยววิ่ง ขยายเวลาจัดส่ง หวังกระจายน้ำมันไปยังสถานีบริการต่าง ๆ. https://www.thaigov.go.th/th/news/162391
รัฐบาลไทย. (2569จ, 19 มีนาคม). ศบก. เร่งมาตรการกระจายน้ำมันทั่วประเทศ ผ่อนปรนขนส่ง 24 ชม. เพิ่มเที่ยววิ่ง พร้อมเสริม B20 แก้ปัญหาตึงตัว ด้านนายกฯ เน้นย้ำน้ำมันเพียงพอ ขอประชาชนไม่จำเป็นต้องกักตุน มั่นใจบริหารจัดการได้. https://www.thaigov.go.th/th/news/162441
สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง. (2569). รายงานฐานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ณ วันที่ 15 มีนาคม 2569. https://www.offo.or.th/th/estimate/fuelfund-status
ไทยพีบีเอส. (2569ก, 10 มีนาคม). พลังงาน ยันปั๊มเปิดปกติ ยังไม่ใช้มาตรการปิดหลัง 4ทุ่ม ย้ำน้ำมันสำรองมีมากกว่า 3 เดือน. https://www.thaipbs.or.th/news/content/503181
Coombs, W. T. (2015). Ongoing crisis communication: Planning, managing, and responding (4th ed.). Sage Publications.
Mankiw, N. G. (2020). Principles of economics (9th ed.). Cengage Learning.
Seeger, M. W. (2006). Best practices in crisis communication: An expert panel process. Journal of Applied Communication Research, 34(3), 232-244. https://doi.org/10.1080/00909880600769944
Stiglitz, J. E., & Rosengard, J. K. (2015). Economics of the public sector (4th ed.). W. W. Norton & Company.
Wolf, C., Jr. (1993). Markets or governments: Choosing between imperfect alternatives (2nd ed.). MIT Press.
Yuen, K. F., Wang, X., Ma, F., & Li, K. X. (2020). The psychological causes of panic buying following a health crisis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(10), 3513. https://doi.org/10.3390/ijerph17103513
