กลวิธีการใช้ภาษาในบทเพลงแนวโฟล์กซองของเขียนไขและวานิช

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีการใช้ภาษาในบทเพลงแนวโฟล์กซองของเขียนไขและวานิช เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยรวบรวมข้อมูลจากบทเพลงที่เขียนไขและวานิชเป็นผู้แต่งและขับร้องด้วยตนเอง ที่เผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์ม YouTube ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561–2568 จำนวน 42 เพลง ดำเนินการวิเคราะห์เนื้อหาด้วยเทคนิคการอ่านอย่างพินิจ และนำเนื้อเพลงมาจำแนกหมวดหมู่ตามเกณฑ์กลวิธีทางภาษาและวรรณศิลป์ จากนั้นจึงนำมาตีความและนำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า กลวิธีการใช้ภาษาที่โดดเด่น 4 ประเด็น ได้แก่ 1) การใช้คำสัมผัส พบทั้งสัมผัสอักษรและสัมผัสสระ ซึ่งช่วยสร้างจังหวะที่ไพเราะ สร้างจินตภาพ และสื่อสารความหมาย 2) การใช้การซ้ำคำ พบทั้งการซ้ำคำหนึ่งพยางค์และการซ้ำวลี ซึ่งนอกจากจะช่วยให้เกิดความไพเราะทางเสียงแล้วยังช่วยเน้นย้ำความหมายให้หนักแน่นขึ้น 3) การใช้อุปลักษณ์ เพื่อเปรียบเทียบชีวิตและความรัก ได้แก่ ชีวิตคือการเดินทาง ชีวิตคือธรรมชาติ ชีวิตคือวัตถุหรือสิ่งของ ชีวิตคือการต่อสู้แข่งขัน ชีวิตคือภาชนะหรือพื้นที่ปิดล้อม ความรักคือการเดินทาง ความรักคือธรรมชาติ ความรักคือวัตถุหรือสิ่งของ ความรักคือร่างกายมนุษย์ ความรักคือครู และความรักคือภาพความฝัน อุปลักษณ์นอกจากช่วยในการสื่อความหมายให้ง่ายและชัดเจนขึ้นแล้ว ยังสะท้อนโลกทัศน์และระบบความคิดของผู้แต่งด้วย และ 4) การใช้คำถามวาทศิลป์ เพื่อสร้างอารมณ์ความรู้สึกและกระตุ้นการคิดใคร่ครวญเกี่ยวกับการดำรงชีวิต ความรัก และความหมายที่แท้จริงของชีวิต กลวิธีการใช้ภาษาในบทเพลงของเขียนไขและวานิชนอกจากช่วยสร้างความงามทางวรรณศิลป์แล้ว ยังช่วยในการสื่อสารความหมาย และสะท้อนอัตลักษณ์เฉพาะตัวของผู้แต่งด้วย