การสร้างวัฒนธรรมความสุจริตในองค์กรภาครัฐ: กลไกเชิงป้องกันการทุจริตและเสริมสร้างความเชื่อมั่นของสังคมไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการสร้างวัฒนธรรมความสุจริตในองค์กรภาครัฐ โดย การใช้หลักธรรม “หิริ–โอตัปปะ” มาบูรณาการร่วมกับการใช้กรอบแนวคิด 5I Framework ประกอบด้วย 1) ภาวะผู้นำที่มีเจตจำนงชัดเจนที่ต้องอาศัยผู้นำในการเป็นแบบอย่างทางจริยธรรมใช้อำนาจอย่างมีสติ ใช้การโน้มน้าวด้วยความน่าเชื่อถือ เพื่อปลุกพลังภายในของบุคลากรให้อยู่บนฐานคุณธรรม 2) กลไกเชิงระบบ เพื่อสามารถใช้เป็นตัวชี้วัดการปฎิบัติงานที่โปร่งใส มีคุณธรรมในกระบวนการทำงานของภาครัฐ การใช้ระบบ ITA คือระบบการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินการ 3) การปลูกฝังคุณธรรมในจิตสำนึกเพื่อสร้างแรงจูงใจในการพัฒนาจิตสำนึกด้านคุณธรรม ทำให้ประชาชนมีความเชื่อมั่นต่อองค์ของรัฐในระยะยาว 4) การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนเป็นกระบวนการสำคัญที่ขับเคลื่อนวัฒนธรรมความสุจริตในหน่วยงานภาครัฐเกิดขึ้นได้จริงได้ เพราะการเปิดพื้นที่ให้บุคลากร ประชาชนได้ร่วมคิด ร่วมทำอย่างเป็นระบบ และ5) การสื่อสารที่ส่งเสริมพฤติกรรมเชิงบวกโดยใช้ SMCR Model ซึ่งเป็นกระบวนการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ การนำกรอบแนวคิด 5I มาบูรณาการร่วมกับหลักธรรมหิริโอตัปปะให้สัมฤทธิ์ผลได้ดี โดยภาครัฐสามารถนำไปใช้ประโยชน์กำหนดนโยบายการสร้างวัฒนธรรมความสุจริตนี้ให้เป็นวาระสำคัญขององค์กร นอกจากนี้ควรสนับสนุนให้ทุกหน่วยงานพัฒนาระบบแจ้งเบาะแส การเปิดเผยข้อมูล และกลไกตรวจสอบภายใน ที่ประชาชนสามารถเข้าถึงได้ง่าย เพื่อสร้างความโปร่งใสและความเชื่อมั่นต่อระบบราชการ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนในด้านความโปร่งใส ความสุจริตได้อย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ขนิษฐา จิตแสง. (2021). การสื่อสารระหว่างบุคคลในบริบทการศึกษา. Journal of Information Science มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 39(3), 91–107.
ชนิดา จิตตรุทธะ. (2560). วัฒนธรรมองค์การ: Organizational culture ปัจจัยสู่ความสำเร็จที่ยั่งยืน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศิริรักษ์ นิทัศน์เอก. (2568). การศึกษาความสำเร็จในการเป็นต้นแบบด้านการเป็นองค์กรคุณธรรมและความโปร่งใส: กรณีศึกษากรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 24(1), 146-147.
ปรมะ สตะเวทิน. (2546). หลักนิเทศศาสตร์. ห้างหุ้นส่วนจำกัดภาพพิมพ์.
พระกมลรัตน์ อภิปุญฺโญ (ต่ายลีลาศ) และพระวิเชียร อธิปุญฺโญ (แสนศรี). (2564). การเข้าถึงสื่อออนไลน์ด้วยพุทธธรรม. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 26(2), 234–235.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ (พิมพ์ครั้งที่ 9). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน. (2563). องค์ความรู้ที่ 3 คุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (ITA) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. https://www.amlo.go.th/acoc/uploads/content_attachfile/5ebcb34429cd8.pdf
สุดใจ ภูกงลี. (2560). หิริโอตัปปะกับการแก้ปัญหาสังคม. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 18(1), 132.
สัมฤทธิ์ กางเพ็ง และสรายุทธ กันหลง. (2559). โมเดลภาวะผู้นำทางหลักสูตรในศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อัจฉรา ไชยูปถัมภ์. (2561). การพัฒนาตัวบ่งชี้คุณธรรมจริยธรรมและแนวทางปฏิบัติเพื่อเสริมสร้างความเป็นบัณฑิตที่พึงประสงค์ของสถาบันอุดมศึกษาในเครือข่ายสถาบันอุดมศึกษาเขตภาคกลาง. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(3), 270.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1981). Rural development participation: Concept and measure for project design implementation and evaluation. Cornell University Press.
Howell, J. P., & Costley, D. L. (2005). Understanding behaviors for effective leadership. Prentice Hall.
Northouse, P. G. (2017). Introduction to leadership: Concepts and practice (4thed.). Sage.
Yukl, G. (2002). Leadership in organizations (5th ed.). Prentice Hall.