ภาวะผู้นำตามแนวทางพระพุทธศาสนาเพื่อการบริหารองค์กรทางการศึกษาในยุคดิจิทัล

Main Article Content

ศิขริน ชื่นสมบุญ
พระครูปริยัติ สุวัฒนาภรณ์
พระครูศรีสิทธิ การโกศล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการเรื่อง ภาวะผู้นำตามแนวทางพระพุทธศาสนาเพื่อการบริหารองค์กรทางการศึกษาในยุคดิจิทัล มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาคุณลักษณะภาวะผู้นำตามแนวทางพระพุทธศาสนาในคุณลักษณะของการบริหารจัดการสำหรับผู้บริหารสถาบันการศึกษาในยุคดิจิทัล และ เพื่อพัฒนาเชิงกระบวนการของภาวะผู้นำตามแนวทางพระพุทธศาสนาเพื่อองค์กรการศึกษายุคดิจิทัล บทความวิชาการนี้เป็นการรวบรวมข้อมูลโดยการสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะผู้นำตามแนวทางพระพุทธศาสนาเพื่อองค์กรการศึกษายุคดิจิทัล จากผลการศึกษาพบว่า ภาวะผู้นำตามแนวทางพระพุทธศาสนาเป็นแนวปฏิบัติที่ผสมผสานการบริหารการศึกษาสมัยใหม่ในยุคดิจิทัลกับหลักพุทธธรรมได้อย่างลงตัว โดยมุ่งเน้นการพัฒนาผู้นำให้มีทั้งคุณธรรมและปัญญาผ่านการนำหลักธรรมสำคัญมาประยุกต์ใช้ในการบริหารงานองค์กรทางการศึกษา ได้แก่ หลักทศพิธราชธรรม หลักอปริหานิยธรรม 7 และหลักสังคหวัตถุ 4
จากผลการศึกษาในครั้งนี้ ได้นำไปสู่เชิงแผนภาพกระบวนการของภาวะผู้นำตามแนวทางพระพุทธศาสนาเพื่อการบริหารองค์กรทางการศึกษาในยุคดิจิทัล ประกอบด้วย 5 กระบวนการ ได้แก่ 1) กระบวนการพัฒนาตน คือ กระบวนการบ่มเพาะคุณธรรมและปัญญา 2) กระบวนการสร้างความสัมพันธ์โดยใช้หลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อสร้างความไว้วางใจและแรงสนับสนุนจากทีมงาน 3) กระบวนการสร้างวัฒนธรรมองค์กร โดยใช้หลักอปริหานิยธรรม 7 เพื่อการสร้างการสร้างวัฒนธรรมที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วม การเรียนรู้ และความสามัคคี 4) การบริหารจัดการ โดยหลักทศพิธราชธรรมกับการตัดสินใจในการบริหารองค์กร และ กระบวนการที่ 5) การประเมินผลและปรับปรุงคุณภาพ เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ในยุคดิจิทัลและนำไปสู่องค์กรทางการศึกษาที่ยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชื่นสมบุญ ศ., สุวัฒนาภรณ์ พ., & การโกศล พ. (2026). ภาวะผู้นำตามแนวทางพระพุทธศาสนาเพื่อการบริหารองค์กรทางการศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารปราชญ์ประชาคม, 4(2), 377–388. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/6250
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ทัชชกร แสงทองดี. (2561). คุณลักษณะภาวะผู้นำเชิงพุทธ. วารสารวิจัยวิชาการ, 1(3), 137–149. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/178154

พระครูโกศลธรรมานุสิฐ และคณะ. (2562). ภาวะผู้นำที่พึงประสงค์ในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารศิลปะศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 1(1), 77–88.

พระครูปริยัติรัตนาลงกรณ์, พระครูภาวนาธรรมโฆสิต, (2566). ภาวะผู้นำเชิงพุทธในการบริหารการศึกษายุคดิจิทัล. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 5(2), 695–708.

พระครูวิจิตรปัญญาภรณ์. (2564). ภาวะผู้นำเชิงพุทธในองค์การทางการศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 7(1), 38–43.

พระมหาอภิวัชร์ อภิวชฺชโร. (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการเสริมสร้างภาวะผู้นำทางการเมืองของ ผู้บริหารท้องถิ่นในจังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 6(2), 1–14.

สัมมา รธนิธย์. (2556). หลักทฤษฎีและปฏิบัติการบริหารการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 4). พิมพ์ดี.

อนุวัชช์ สอนสนาม, นันทกร อุ่นวัง, และ สนุก สิงห์มาตร. (2568). ภาวะผู้นำทางการศึกษายุคดิจิทัล: การ

ประยุกต์ใช้แนวทางพระพุทธศาสนา. วารสารเสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 5(1), 31–39.

Sutamchai, K. (2021). The influence of mindfulness on ethical leadership: A study of

Buddhist mindfulness practices among organisational leaders in Thailand (Doctoral dissertation, The University of Manchester). Research Explorer the University of Manchester. https://research.manchester.ac.uk/en/studentTheses/the-influence-of-mindfulness-on-ethical-leadership-a-study-of-bud/