การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในการบริหารจัดการองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาอำเภอพยุหะคีรี

Main Article Content

วรรณา ประยุกต์วงศ์
กิตติคุณ หมู่พยัคฆ์
สโรชา เดวิ โดไรราจู
รัชดา ลิ้มศิริชัยกุล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงขององค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่น (อปท.) ทั้งหมดในอำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ จำนวน 11 แห่ง โดยใช้แบบประเมินจากชุดโครงการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศไทย โดยมีอภิชัย พันธเสน เป็นหัวหน้าชุดโครงการวิจัย และวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงและคุณลักษณะของ อปท. โดยศึกษาทั้งกลุ่มประชากร ใช้เครื่องมือสำคัญในการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้อง การสนทนากลุ่มเฉพาะ การสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้อง และการลงพื้นที่สังเกตการณ์ ผล การประเมิน พบว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลท่าน้ำอ้อยม่วงหัก และองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำทรง สะท้อนการประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการบริหารจัดการภายในองค์กรในระดับ “เข้าใจ” (องค์กรแห่งความสุข) 1 แห่ง คือ เทศบาลตำบลพยุหะ ในระดับ “เข้าข่าย” (องค์กรแห่งความยั่งยืน) และ ที่เหลือ 8 แห่ง “ไม่เข้าข่าย” คือ ยังไม่สามารถประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการบริหารจัดการภายในองค์กร ตัวชี้วัดระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงจากแบบประเมินข้างต้นยังสามารถนำไปใช้ได้กับ อปท. ทั้งประเภท ทต. และ อบต. และ อปท. ในทุกพื้นที่ที่มีคุณลักษณะตำบลและองค์กรที่แตกต่างกัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ประยุกต์วงศ์ ว., หมู่พยัคฆ์ ก., โดไรราจู ส. เ., & ลิ้มศิริชัยกุล ร. (2026). การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในการบริหารจัดการองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาอำเภอพยุหะคีรี. วารสารปราชญ์ประชาคม, 4(2), 43–64. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/6093
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2554). ชุมชน ท้องถิ่น น่าอยู่อย่างเพียงพอด้วยปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอย่างยั่งยืน. กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.

กาญจนา โชคถาวร. (2565). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: ผลต่อการดำเนินงานของโรงพยาบาลชุมชนในภาคเหนือของไทย. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. สำนักงานวิจัยแห่งชาติ.

กัลยาณี เสนาสุ และบงกช เจนจรัสสกุล. (2561). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์การบริหารราชการบนพื้นฐานหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

บุษยา มั่นฤกษ์. (2556). การนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลจังหวัดนครปฐม (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์). NIDA Wisdom Repository. https://repository.nida.ac.th/items/ea6b0b52-8d00-44e4-bd10-164a780ccf9d/fullhttps://repository.nida.ac.th/items/ea6b0b52-8d00-44e4-bd10-164a780ccf9d/full

ปรีชา เปี่ยมพงศ์สานต์, สุวัจฉรา เปี่ยมญาติ และฐิติพร พันธเสน. (2547). โครงการสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

วรรณา ประยุกต์วงศ์, โชคธำรง จงจอหอ และลัดดาวัลย์ โพธิวิจิตร. (2562). นวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์และอุทัยธานี. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

วรรณา ประยุกต์วงศ์, ศศิธร มารัตน์, ลัดดาวัลย์ โพธิวิจิตร, บัณฑิต กองทรัพย์, สุริยะ หาญพิชัย, จรรยา กลัดล้อม, จันทร์ฉายจันทร์ลา และชุติกาญจน์ เศรษฐโสภณพงศ์. (2563). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ โครงการนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: ระยะที่สอง. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.).

________ . (2565). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ โครงการนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: ระยะที่สาม. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.

วรรณา ประยุกต์วงศ์, เปล่งสุรีย์ เที่ยงน้อย, กิตติคุณ หมู่พยัคฆ์ และบัณฑิต กองทรัพย์. (2565). การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการบริหารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางตอนบน. การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และองค์การ, 14 (1), 132-155.

วีระศักดิ์ สมยานะ. (2555). การประยุกต์ใช้คุณธรรมตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อการขับเคลื่อน

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดเชียงใหม่ (วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี)

คลังข้อมูลวิทยานิพนธ์เเละงานวิจัย มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. https://surl.li/pfmdbl

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช). (2567). รายงานภาวะสังคมไทยไตรมาสที่หนึ่ง ปี 2567. สำนักงาน. https://www.nesdc.go.th

สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี. 2560. ร่างยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี. สำนักงาน. https://www.gov.go.th

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ. (2567). ใบประกาศเกียรติคุณ โครงการสนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก. องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ.

อภิชัย พันธเสน. (2560). เศรษฐกิจพอเพียง: พระอัจฉริยภาพและพระกรุณาธิคุณของในหลวง รัชกาลที่ 9. มหาวิทยาลัยรังสิต.

______. (2563). กรอบวิจัยกลาง. ในการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับองค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่นทั่วประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันการจัดการเพื่อชนบทและสังคม.

______. (2565). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ แผนงานการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศไทย สู่การขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนและประโยชน์สุขในระดับพื้นที่โดยการหนุนเสริมด้วยวิสาหกิจเพื่อสังคม. สำนักงานวิจัยแห่งชาติ.

Kantabutra, S. (2016). From philosophy to business practice. In G.C. Avery & H. Bergsteiner (Eds.), Sufficiency thinking: Thailand’s gift to an unsustainable world (pp.216-232). Allen & Unwin.

United Nation (UN). 2020. Thailand Economic Focus: Demographic change in Thailand: How planners can prepare for the future. https://thailand.un.org/en/96303-thailand-economic-focus-demographic-change-thailand-how-planners-can-prepare-future.