การพัฒนาความรู้ประวัติศาสตร์พื้นที่สำหรับการส่งเสริมประสบการณ์การท่องเที่ยวผสมผสานบนฐานจิตสำนึกความเป็นชาติ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) รวบรวมองค์ความรู้ทางประวัติศาสตร์ของพื้นที่สำหรับการส่งเสริมประสบการณ์การท่องเที่ยวแบบผสมผสานบนฐานจิตสำนึกความเป็นชาติ และ 2) พัฒนาสื่อการนำเสนอองค์ความรู้ดังกล่าว โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 35 คน ได้จากการคัดเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ประวัติศาสตร์กองบิน 5 ผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อ นักท่องเที่ยว และผู้ประกอบการในพื้นที่อ่าวมะนาว เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการประชุมกลุ่มย่อย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า องค์ความรู้ทางประวัติศาสตร์ของพื้นที่สามารถสังเคราะห์เป็น 1 ประเด็นหลัก คือ ความรักถิ่น และ 3 ประเด็นย่อย ได้แก่ ความกล้าหาญ ความเสียสละ และความหวัง ซึ่งได้ถูกนำไปพัฒนาเป็นชุดองค์ความรู้ “รักถิ่น กองบิน 5” ในรูปแบบหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เพื่อส่งเสริมประสบการณ์การท่องเที่ยวเชิงความหมาย นอกจากนี้ยังเกิดนวัตกรรมสื่อ ภาพเรื่องราวทางการท่องเที่ยว (Tourism Story Visualization) ซึ่งเป็นสื่อเชิงปฏิสัมพันธ์ที่นำเสนอผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล พร้อมทั้งได้พัฒนาเครื่องมือเชิงกระบวนการ 2 รายการระหว่างการวิจัย ได้แก่ เส้นทางการสร้างสรรค์เรื่องราวทางการท่องเที่ยว (Tourism Story Creation Journey) และแคนวาสการสร้างนวัตกรรมสื่อเพื่อการท่องเที่ยว (Tourism Media Innovation Canvas) เพื่อใช้เป็นกรอบในการออกแบบสื่อการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ที่เชื่อมโยงประสบการณ์การท่องเที่ยวผสมผสานบนฐานจิตสำนึกความเป็นชาติ และสามารถประยุกต์ใช้กับพื้นที่อื่นได้