การเลือกตั้งกับพระสงฆ์ไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงการเลือกตั้งกับพระสงฆ์ไทย โดยใช้การศึกษาจากเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องถึงหลักปฏิบัติของพระสงฆ์และกฎหมายของบ้านเมืองที่กำกับวิถีปฏิบัติตามสิทธิที่พระสงฆ์พึงได้รับจากรัฐ รวมถึงการมีเสรีภาพในการเลือกวิถีชีวิตของตนเองทางการเมือง คำสั่งกรรมการมหาเถรสมาคมได้ออกระเบียบห้ามไว้ว่า มิให้ภิกษุสามเณรในคณะสงฆ์ไทยออกมาเคลื่อนไหวเรียกร้องทางการเมือง แต่ในทางปฏิบัติแล้ว การเมืองนั้นเป็นเรื่องที่ทุกอาชีพต้องข้องเกี่ยวไม่ทางตรงหรือทางอ้อมทางใดทางหนึ่ง เพราะเป็นเรื่องของการใช้อำนาจจัดระเบียบสมาชิกในองค์กรของตน หรือการจัดสรรผลประโยชน์ขององค์กรให้เกิดความพึงพอใจด้วยดี เช่น การแต่งตั้ง การถอดถอนพระสังฆาธิการ เป็นต้น ถือเป็นการใช้อำนาจทางการเมืองเพื่อสร้างความสงบสุขแก่คณะสงฆ์ และการเลือกตั้งนั้น นับเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานระดับปัจเจกที่พระสงฆ์ควรได้รับตามสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองที่กำหนดไว้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 2560 บัญญัติว่า ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพและความเสมอภาคของบุคคล ย่อมได้รับความคุ้มครอง และปวงชนชาวไทยย่อมได้รับความคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญเสมอกัน แต่ในทางตรงกันข้าม การระงับสิทธิในการเลือกตั้งของพระสงฆ์ เป็นบุคคลต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้งนั้น ถือว่าเป็นบทบัญญัติทางกฎหมายที่ขัดต่อหลักปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน เรื่อง สิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ซึ่งสภาวการณ์เหล่านี้มีปรากฏมาตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน ด้วยเหตุตามจารีตประเพณี ศาสนธรรม กฎหมาย และการบริหารคณะสงฆ์ไทย