บทบาททางการเมืองที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงการบริหารงานสาธารณสุขจังหวัดเลย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) การถ่ายโอนอำนาจการบริหารงานสาธารณสุขจังหวัดเลย (2) บทบาททางการเมืองที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงการบริหารงานสาธารณสุขจังหวัดเลย และ (3) ผลกระทบจากบทบาททางการเมืองต่อการจัดการสาธารณสุขจังหวัดเลย การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสารและสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหลัก ได้แก่ ผู้บริหารองค์การบริหารส่วนจังหวัด นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด หัวหน้าสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่
ผลการวิจัยพบว่า การถ่ายโอนภารกิจสาธารณสุขสู่ระดับองค์การบริหารส่วนจังหวัดเลยสอดคล้องกับนโยบายการกระจายอำนาจของรัฐ แต่ยังประสบปัญหาด้านงบประมาณที่ไม่เพียงพอ บุคลากรขาดแคลน และการประสานงานที่ไม่มีประสิทธิภาพ ขณะเดียวกัน บทบาททางการเมืองมีทั้งด้านบวกและด้านลบ ด้านบวกสะท้อนถึงการผลักดันนโยบายที่ตอบสนองความต้องการประชาชนอย่างรวดเร็ว ส่วนด้านลบคือการแทรกแซงในกระบวนการบริหาร เช่น การจัดสรรงบประมาณที่ไม่เป็นธรรม และการโยกย้ายแต่งตั้งบุคลากรที่ขาดความโปร่งใส ซึ่งส่งผลกระทบต่อธรรมาภิบาลและความน่าเชื่อถือในการบริหารงานสาธารณสุขเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการสาธารณสุขและลดผลกระทบเชิงลบจากการเมืองท้องถิ่น งานวิจัยเสนอให้มีการจัดตั้งกลไกตรวจสอบอิสระที่เข้มแข็ง การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตัดสินใจ และการยกระดับธรรมาภิบาลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อพัฒนาการบริหารจัดการสาธารณสุขจังหวัดเลยให้มีประสิทธิภาพและความยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542. (11
พฤศจิกายน 2542). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนพิเศษ 115ก หน้า 1-21.
ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์. (2561). การปกครองท้องถิ่นไทย: พัฒนาการและการปฏิรูป. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ภาคภูมิ แสงทอง. (2565). การจัดการภาครัฐและการบริหารสาธารณสุขท้องถิ่น. สำนักพิมพ์แห่งหนึ่ง.
วารินทร์ นุ่มนวล, วรพจน์ พรหมสัตยพรต และสุรศักดิ์ เทียบฤทธิ์. (2568). การเมืองท้องถิ่นกับการบริหารจัดการสาธารณสุข: กรณีศึกษาการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. วารสารสังคมศาสตร์และการพัฒนา, 17(1), 101–120.
ศรวณีย์ อวนศรี, และคณะ. (2567). การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลไปสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: ผลกระทบและข้อเสนอแนะ. วารสารการบริหารสาธารณสุข, 20(2), 77–94.
สุนันทา กาญจนพงศ์. (2567). ผลกระทบของการถ่ายโอนภารกิจสาธารณสุขต่อการบริหารงานท้องถิ่น. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 14(1), 45–62.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2567). ข้อมูลการถ่ายโอนภารกิจและบุคลากร รพ.สต. สู่ อบจ. ปีงบประมาณ 2565–2567. สำนักงาน.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเลย. (2566). รายงานประจำปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเลย. สำนักงาน.
สำนักงานคณะกรรมการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (2564). รายงานผลการดำเนินงานการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. สำนักงาน.
องค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย. (2567). รายงานประจำปี 2567 องค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย. องค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย.
Almond, G. A., & Verba, S. (1963). The civic culture: Political attitudes and democracy in five nations. Princeton University Press.
Brinkerhoff, D. W. (2004). Accountability and health systems: Toward conceptual clarity and
policy relevance. Health Policy and Planning, 19(6), 371–379. https://doi.org/10.1093/heapol/czh052
Crook, R. C., & Manor, J. (1998). Democracy and decentralisation in South Asia and West Africa: Participation, accountability and performance. Cambridge University Press.
Cheema, G. S., & Rondinelli, D. A. (2007). Decentralizing governance: Emerging concepts and practices. Brookings Institution Press.
Dahl, R. A. (1961). Who governs? Democracy and power in an american city. Yale University Press.
Grindle, M. S. (1980). Politics and policy implementation in the Third World. Princeton University Press.
Green, A., & Collins, C. (2003). Health systems in developing countries: Public sector managers and the management of contradiction. International Journal of Health Planning and Management, 18(S1), S67–S78. https://doi.org/10.1002/hpm.720
Heywood, A. (2013). Politics (4th ed.). Palgrave Macmillan.
Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2011). The worldwide governance indicators: Methodology and analytical issues. Hague Journal on the Rule of Law, 3(2), 220–246. https://doi.org/10.1017/S1876404511200046
Malena, C., Forster, R., & Singh, J. (2004). Social accountability: An introduction to the
concept and emerging practice. World Bank.
Manor, J. (1999). The political economy of democratic decentralization. World Bank.
Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton
University Press.
Rondinelli, D. A. (1981). Government decentralization in comparative perspective: Theory
and practice in developing countries. International Review of Administrative Sciences,
(2), 133–145. https://doi.org/10.1177/002085238104700205
World Health Organization. (2008). People-centred health care: A policy framework.
WHO Press.
Weber, M. (1946). From Max Weber: Essays in sociology. Oxford University Press.