รูปแบบการส่งเสริมสมณสารูปพระสงฆ์ไทยยุคใหม่ เชิงพุทธบูรณาการ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องรูปแบบการส่งเสริมสมณสารูปพระสงฆ์ไทยยุคใหม่เชิงพุทธบูรณาการ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสมณสารูปในพระพุทธศาสนาและสภาพปัญหาที่เกี่ยวกับสมณสารูปของพระสงฆ์ไทยยุคใหม่ 2) ศึกษาหลักภาวนา 4 ที่นำมาส่งเสริมสมณสารูปของพระสงฆ์ไทยยุคใหม่ และ 3) สังเคราะห์รูปแบบการส่งเสริมสมณสารูปของพระสงฆ์ไทยยุคใหม่เชิงพุทธบูรณาการ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 20 รูป/คน เป็นการเลือกแบบเจาะจง โดยมีเกณฑ์การคัดเลือกคือ พระสงฆ์ที่มีสมณสารูปงดงาม ผู้เชี่ยวชาญทางด้านพระพุทธศาสนาและอุบาสกอุบาสิกากลุ่มตัวอย่าง เครื่องมือคือแบบสัมภาษณ์  วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและนำเสนอในรูปแบบพรรณนาวิธี ผลการวิจัยพบว่า 1) สมณสารูปของพระสงฆ์ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา คือพฤติกรรมที่แสดงออกมาของพระสงฆ์ ได้แก่ พฤติกรรมภายนอก เช่น   การเดิน การนั่ง เป็นต้น และพฤติกรรมภายใน ได้แก่ ความรู้สึกนึกคิด ลักษณะทางอารมณ์ สติปัญญา      สมณสารูปของพระสงฆ์คล้ายกับพฤติกรรมของบุคคลธรรมดาทั่วไป ต่างกันตรงที่สมณสารูปของพระสงฆ์นั้นจะมีหลักธรรมวินัยคอยกำกับควบคุมให้พระสงฆ์มีพฤติกรรมที่ดี  2) หลักภาวนา 4 ได้แก่ กายภาวนา (การพัฒนากาย) ศีลภาวนา (การพัฒนาศีล) จิตตภาวนา (การพัฒนาจิตใจ) และปัญญาภาวนา (การพัฒนาปัญญา) เป็นหลักธรรมสำหรับการฝึกฝนตนเองให้มีพฤติกรรมทั้งภายนอกและภายในดีงาม และ 3) รูปแบบการส่งเสริมสมณสารูปของพระสงฆ์ไทยยุคใหม่เชิงพุทธบูรณา คือการนำหลักธรรมภาวนา 4 มาปฏิบัติร่วมกับพระธรรมวินัย คือ ศีล 227 ข้อของพระสงฆ์ เกิดขึ้นเป็นรูปแบบการส่งเสริมสมณสารูปของพระสงฆ์ไทยยุคใหม่ เชิงพุทธบูรณาการ ให้พระสงฆ์ไทยยุคใหม่มีสมณสารูป “กายงามสง่า วาจาน่าฟัง จิตใจสร้างพลัง ปัญญาบูรณาการ”