การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรแห่งความสุข สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 2

Main Article Content

ธีรภัทร หลังนาค
ฬิฏา สมบูรณ์
วัยวุฒิ บุญลอย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาระดับการเป็นองค์กรแห่งความสุข 3) ศึกษาการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารกับการเป็นองค์กรแห่งความสุขฯ และ 4) เพื่อสร้างสมการพยากรณ์การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารที่ส่งเสริมการเป็นองค์กรแห่งความสุข เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 291 คน กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางเครจซี่และมอร์แกน ใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน โดยใช้สถานที่ตั้งของของสถานศึกษาเป็นชั้นของการสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมีลักษณะเป็นมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.93 และตอนที่ 2 แบบสอบถามการเป็นองค์กรแห่งความสุข มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.91 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยอย่างง่าย ผลการวิจัยพบว่า 1) การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหาร โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) การเป็นองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3) การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารกับการเป็นองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษามีความสัมพันธ์กันในเชิงบวกอยู่ในระดับสูงมาก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 4) การพยากรณ์การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหาร  ส่งผลต่อการเป็นองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษา ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 สามารถร่วมกันพยากรณ์ ได้ร้อยละ 72.00 สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ  คือ  = 1.69* + 0.64*X และสมการพยากรณ์ในรูปแบบคะแนนมาตรฐาน คือ y = 0.72* Zx 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
หลังนาค ธ., สมบูรณ์ ฬ., & บุญลอย ว. (2025). การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรแห่งความสุข สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 2. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(3), 72–87. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/1927
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กุลชลี จงเจริญ. (2567). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาใหม่: ความท้าทายและความซับซ้อนทางบริบทของความเป็นผู้นำในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. Silpakorn University e-Journal (Social Sciences, Humanities, and Arts), 44(3), 76-89.

คเณศ นามนัย, ฬิฏา สมบูรณ์ และเริงวิชญ์ นิลโครต. (2567). การส่งเสริมระบบการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพตามหลักธรรมาภิบาลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(11), 85-95.

นวรัตน์ ไวชมภู และรพีพรรณ สุวรรณณัฐโชติ. (2560). วิถีครองคน: พรหมวิหาร 4 สำหรับผู้บริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์ และสังคมศาสตร์, 4(1), 105-113.

นิศาชล ลีรัตนากร. (2555). ปฏิทรรศน์แห่งความสุข. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(3), 43-53.

ปกรณ์ ประจันบาน. (2555). สถิติขั้นสูงสําหรับการวิจัยและประเมิน (พิมพ์ครั้งที่ 4). รัตนสุวรรณการพิมพ์.

ประกาศ เรื่อง แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ.2566-2570). (2565, 1 พฤศจิกายน).

ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง หน้า 1-143.

ประกาศ เรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561 – 2580). (2561, 13 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 135 ตอน

ที่ 82 ก. หน้า 6.

พระครูวิวัฒน์ธรรมานุกูล (อ๊อด ธมฺมปาโล), สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย, และสมศักดิ์ บุญปู่. (2563). การพัฒนาคุณลักษณะพรหมวิหารธรรม สำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 7(1) : 103-104.

พระมหาฉัตรชัย ปญฺญาวฑฺฒโน. (2567). พรหมวิหารธรรมเพื่อผู้นำในองค์กร. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 2(3), 114-122.

พระมหาอัสกรณ์ แตงดี. (2565). หลักพรหมวิหาร 4 กับคุณค่าของคนในสังคมไทย. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 8(1) : 142-152.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 (2542, 19 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก. หน้า 4, 16.

มณีรัตน์ จันทรา, เริงวิชญ์ นิลโครต และวัยวุฒิ บุญลอย. (2566). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อคุณธรรม และความโปร่งใสในการดำเนินงานของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 1. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(12), 120-129.

ลิขิตา เฉลิมพลโยธิน, เฉลิมชัย กิตติศักดิ์นาวิน และนลินณัฐ ดีสวัสดิ์. (2560). ภาวะผู้นำกับการพัฒนาองค์การโดยใช้หลักพรหมวิหาร 4. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธนบุรี, 11(26), 162-171.

วัชราภรณ์ นีละสมิตร. (2565). พรหมวิหาร 4 กับการบริหารงานในองค์กร. https://www.softbankthai.com/Article/Detail/661.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2556). แนวคิด ทฤษฎี และประเด็นเพื่อการบริหารทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 8). ทิพยวิสุทธิ์.

ศราวุฒิ อินดา และวันทนา อมตาริยกุล. (2565). แนวทางการพัฒนาสู่องค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจังหวัดหนองคาย. วารสารปัญญาปณิธาน, 7(1), 83-84.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่34). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 2. (2567). คู่มือการปฏิบัติงานกลุ่มงานวัดและประเมินผลการศึกษา. https://chanarea2.go.th.

โสม จิราวดี จำปาสิทธิ์, กันตภณ หนูทองแก้ว, เดชชาติ ตรีทรัพย์, พระณัฐพงษ์ ญาณเมธี (ไกรเทพ) และพระณัฐพงษ์ สิริสุวณฺโณ (จันทร์โร). (2563). การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 ในการปฏิบัติหน้าที่ของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลเสาธง อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(1), 85-101.

Messersmith, J. G. (2011). Unlocking the black box: Exploring the link between high performance work systems and performance. https://www.researchgate.net/publication/51519180. 6 May 2021.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5thed.). Harper Collins.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities.

Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Likert, R. (1993). A technique for the measurement of attitude. Rand Mc Nally.