ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21

Main Article Content

ทัชชัย ผ่องสวัสดิ์
คมกริช อันทรง

บทคัดย่อ

ยุคปัจจุบันที่การศึกษาเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งเทคโนโลยีที่พัฒนาอย่างต่อเนื่อง ความหลากหลายทางวัฒนธรรม และความคาดหวังจากสังคม ผู้บริหารสถานศึกษาจึงต้องปรับตัวให้ทันกับสถานการณ์และเผชิญกับความท้าทายต่าง ๆ ในการจัดการและบริหารสถานศึกษา หนึ่งในคุณสมบัติที่สำคัญที่ผู้บริหารสถานศึกษาควรมีในศตวรรษที่ 21 คือ ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม ซึ่งหมายถึงการบริหารที่ยึดหลักจริยธรรมเป็นแกนกลางในการตัดสินใจและการดำเนินการต่าง ๆ ผู้บริหารสถานศึกษาที่มีภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมสามารถส่งเสริมการทำงานร่วมกันอย่างมีความสุข เพิ่มความไว้วางใจในองค์กร และช่วยลดปัญหาความขัดแย้งภายในสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ สถานศึกษาที่ได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในการบริหาร เช่น การใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า การสร้างแผนพัฒนาที่เน้นความพอประมาณและการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน รวมถึงการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมในกิจกรรมของโรงเรียน ส่งผลให้เกิดบรรยากาศการเรียนรู้ที่เกื้อหนุนและยั่งยืน ในบริบทของประเทศไทย ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมยังสอดคล้องกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเน้นการดำรงชีวิตอย่างสมดุลและยั่งยืน ทั้งในระดับบุคคลและองค์กร ผู้บริหารที่ยึดหลักจริยธรรมสามารถนำพาองค์กรไปสู่ความสำเร็จในระยะยาว โดยคำนึงถึงการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ การสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ดี และการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ การพัฒนาผู้นำที่มีจริยธรรมในสถานศึกษาจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้สถานศึกษาสามารถรับมือกับความท้าทายในยุคปัจจุบันได้ การมีภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมไม่เพียงแต่ทำให้สถานศึกษาประสบความสำเร็จในด้านการเรียนการสอน ยังสร้างการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในระดับองค์กรและสังคมในที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ผ่องสวัสดิ์ ท., & อันทรง ค. (2025). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(2), 151–162. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/1827
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง

พุทธศักราช 2560). โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

________. (2564). การพัฒนาการเรียนการสอนออนไลน์ในประเทศไทย. กระทรวง.

ชลิต ทองชิว. (2555). ภาวะผู้นำเชิงคุณธรรมในสังคมไทย. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชุติมา องค์ศิริพงษ์. (2561). บทบาทภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมในองค์กรภาครัฐ. วารสารการจัดการภาครัฐและ

ภาคเอกชน, 24(2), 25-40.

บุญชม ศรีสะอาด. (2555). จริยธรรมในองค์กรทางการศึกษา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

________. (2560). จริยธรรมสำหรับผู้นำการศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา, 18(1), 12-25.

ประชาชาติธุรกิจ. (4 มกราคม 2564). ธุรกิจรุก NewGame เปิดแนวรบใหม่ก้าวข้ามโควิด. ประชาชาติธุรกิจ

ออนไลน์.

วิไล คุปต์แก้ว. (2560). การบริหารจัดการองค์กร. บริษัทจัดพิมพ์ภูมินทร์.

สมชาย วงศ์วิเศษ. (2558). ภาวะผู้นำในองค์กรไทย. การพิมพ์อักษรไทย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2559). การพัฒนาการศึกษาในศตวรรษที่ 21. สำนักงาน.

สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์. (2563). จริยธรรมและการบริหารการศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. Free Press.

Brown, M. E., & Treviño, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The

Leadership Quarterly, 17(6), 595–616.

Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The second machine age: Work, progress, and

prosperity in a time of brilliant technologies. W.W. Norton & Company.

Burns, J. M. (1978). Leadership. Harper & Row.

Collins, J. (2001). Good to great: Why some companies make the leap... and others don’t.

Harper Business.

Greenleaf, R. K. (1977). Servant leadership: A journey into the nature of legitimate power and greatness. Paulist Press.

Hemphill, J. K., & Coons, A. E. (1957). Development of the leader behavior description

questionnaire. In R. M. Stogdill & Coons, A. E. (Eds.), Leader behavior: Its description

and measurement (pp. 6–38). Bureau of Business Research, Ohio State University.

Hersey, P., & Blanchard, K. H. (1969). Life cycle theory of leadership. Training and

Development Journal, 23(5), 26–34.

Maxwell, J. C. (1993). Developing the leader within you. Thomas Nelson.

Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice (9thed.). Thousand Oaks, CA: Sage

Publications.

Schmidt, E., & Rosenberg, J. (2014). How Google works. Grand Central Publishing.

Sinek, S. (2011). Start with why: How great leaders inspire everyone to take action.

Penguin Books.

Starratt, R. J. (2004). Ethical leadership. Jossey-Bass.

Stogdill, R. M. (1974). Handbook of leadership: A survey of theory and research. Free Press.

Walumbwa, F. O., Hartnell, C. A., & Misati, E. (2011). Does ethical leadership enhance

employee job performance? The mediating role of organizational identification and

work engagement. Journal of Organizational Behavior, 32(5), 595–617.

Yukl, G. (2010). Leadership in Organizations (7thed.). Pearson Education.