แนวทางการเสริมสร้างสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 4
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา และ 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการเสริมสร้างสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ ประชากร ได้แก่ โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 4 จำนวน 178 โรงเรียน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้อำนวยการสถานศึกษา 26 คน ศึกษานิเทศก์ 14 คน และครู 282 คน รวมทั้งสิ้น 322 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล คือ แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 คน สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็นแบบปรับแก้ (PNI_modified) ผลการศึกษาพบว่า 1. องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา มี 5 องค์ประกอบ 25 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ 1) การพัฒนาความรู้เกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 2) การฝึกปฏิบัติการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ 3) การใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 4) การเสริมต่อความรู้ และ 5) การสะท้อนผลและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง 2. สภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนสภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาดัชนีความต้องการจำเป็นแบบปรับแก้ (PNI_modified) พบว่า 1) การฝึกปฏิบัติการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ (0.744) 2) การสะท้อนผลและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง (0.383) 3) การเสริมต่อความรู้ (0.381) 4) การใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (0.346) และ 5) การพัฒนาความรู้เกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (0.344) ตามลำดับ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กชภัทร์ สงวนเครือ. (2562). โปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวทางสะเต็มศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ไฉไลศรี เพชรใต้. (2563). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ชนานัญ สุดโต. (2566). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก.
เพชรจันทร์ ภูทะวัง. (2565). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วัชรพงค์ โนทะนะ. (2565). การพัฒนารูปแบบเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพตามทฤษฎีสร้างสรรค์ความรู้ผ่านชิ้นงานร่วมกับแนวคิดการเสริมต่อความรู้. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2553). การศึกษาเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.
Biggs, J., & Tang, C. (2011). Teaching for quality learning at university (4th ed.). Open University Press.
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. George Washington University.
Boyatzis, R. E. (2008). Competencies in the 21st century. Journal of Management Development. 27(1), 5–12.
Goleman, D. (2012). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam Books.
Koh, J. H. L. (2024). Teacher competency and digital learning design in the AI era. Educational Technology Research and Development. 72(1), 15–28.
McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for “intelligence.” American Psychologist. 28(1), 1–14.
Palincsar, A. S. (2018). Social constructivist perspectives on teaching and learning. Annual Review of Education. 44(2), 123–140.
Prince, M. (2004). Does active learning work? A review of the research. Journal of Engineering Education. 93(3), 223–231.
Spencer, L. M., & Spencer, S. M. (1993). Competence at work: Models for superior performance. John Wiley & Sons.
Taherdoost, H. (2017). Sampling methods in research methodology: How to choose a sampling technique for research. International Journal of Academic Research in Management. 5(2), 18–27.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.