แนวทางการดำเนินงานศูนย์ครอบครัวพอเพียง ด้วยหลักการทรงงาน ตามศาสตร์พระราชาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษา สุราษฎร์ธานี ชุมพร
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานศูนย์ครอบครัวพอเพียง 2) ศึกษาแนวทางการดำเนินงานศูนย์ครอบครัวพอเพียง ด้วยหลักการทรงงานตามศาสตร์พระราชา 3) นำเสนอและประเมินแนวทางการดำเนินงานศูนย์ครอบครัวพอเพียง ด้วยหลักการทรงงานตามศาสตร์พระราชา ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีขั้นตอนการศึกษาสภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง 15 คน ขั้นตอนการศึกษาแนวทางใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญ 5 คน และขั้นตอนการนำเสนอแนวทางใช้การสนทนากลุ่มจากผู้ทรงคุณวุฒิ 7 คน วิเคราะห์ข้อมูลแบบอุปนัย ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการดำเนินงานศูนย์ครอบครัวพอเพียงทั้ง 5 พันธกิจ ควรดำเนินงานโดยเริ่มจากการวิเคราะห์บริบท กำหนดเป้าหมาย และตัวชี้วัด ออกแบบกิจกรรมให้เหมาะสม เน้นการมีส่วนร่วมของครู นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน และภาคีเครือข่าย มุ่งเน้นการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง การปลูกฝังคุณธรรม จิตสาธารณะ และทักษะชีวิตควรมีระบบติดตามและประเมินผล เพื่อนำไปปรับปรุง พัฒนา และขยายผลต่อไป 2) แนวทางการดำเนินงานศูนย์ครอบครัวพอเพียงด้วยหลักการทรงงานตามศาสตร์พระราชา ประกอบด้วย กระบวนการในการดำเนินงาน คือ 1) การวางแผน 2)การดำเนินงาน 3) การตรวจสอบและประเมินผล 4) การปรับปรุงและพัฒนา โดยแต่ละขั้นตอนบูรณาการหลักการทรงงาน อันได้แก่ หลักภูมิสังคม หลักการ การมีส่วนร่วม หลักการเศรษฐกิจพอเพียง หลักความเพียร: พระมหาชนก และหลักรู้ รัก สามัคคี ซึ่งครอบคลุมพันธกิจทั้ง 5 ด้านของศูนย์ครอบครัวพอเพียง ดังนี้ 1) พันธกิจด้านศาสนา วัฒนธรรม และสถาบันพระมหากษัตริย์ 2) พันธกิจด้านสิ่งแวดล้อม 3) พันธกิจด้านประชาธิปไตย 4) พันธกิจด้านสังคม และ 5) พันธกิจด้านเศรษฐกิจ 3) ผลการนำเสนอและประเมินแนวทางการดำเนินงานศูนย์ครอบครัวพอเพียง ด้วยหลักการทรงงานตามศาสตร์พระราชา ผู้ทรงคุณวุฒิทุกคนมีความเห็นว่า มีความเหมาะสม เป็นไปได้ และประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในการดำเนินงานศูนย์ครอบครัวพอเพียง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
เกศมณี เครือบุญ และคณะ. (2564). ศาสตร์พระราชากับการพัฒนาทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. 11(1), 47–56.
จารุวรรณ ตาลสุกเรือง. (2565). รูปแบบการบริหารด้วยหลักการทรงงานตามศาสตร์พระราชาเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. ดุษฎีนิพนธ์ สาขาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
จารุวรรณ ตาลสุกเรือง และคณะ. (2566). รูปแบบการบริหารด้วยหลักการทรงงานตามศาสตร์พระราชาเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 11(2), 412.
จรูญ แดนนาเลิศ. (2565). การประยุกต์ใช้หลักการทรงงานตามศาสตร์พระราชาในการบริหารจัดการภูมิปัญญาท้องถิ่นของบ้านสันต้นแฟน ตำบลแม่ข้าวต้ม อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี. 5(2), 26–27.
ชูศักดิ์ โพกะชา, และนิรุทธ์ วัฒโนภาส. (2563). แนวทางการส่งเสริมภูมิปัญญาสมุนไพรด้วยหลักการทรงงานตามศาสตร์พระราชาของวัดกลางคูเวียงเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต. วารสารวิชาการสิรินธรปริทรรศน์. 21(2), 269–270.
ตรีนุช เทียนทอง. (2567). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ. (อัดสำเนา).
ถนัด บุญชัย และคณะ. (2564). แนวทางการประยุกต์ใช้ศาสตร์พระราชาในการบริหารสถานศึกษา. วารสารวิจัยราชภัฏเชียงใหม่. 3(2), 33–34.
ปกรณ์กิตติ์ ม่วงประสิทธิ์ และคณะ. (2564). ศาสตร์พระราชากับการพัฒนาการบริหารการศึกษาอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. 11(1), 37.
ภูสิทธิ์ ภูคำชะโนด. (2565). ศาสตร์พระราชา. เอกสารประกอบการสอนรายวิชาวิศวกรสังคม. กรุงเทพมหานคร: สำนักวิชาการศึกษาทั่วไปและนวัตกรรมการเรียนรู้อิเล็กทรอนิกส์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. (อัดสำเนา).
Hee-Chan Song. (2020). Sufficiency economy philosophy: A Buddhism-based sustainability framework in Thailand. Business Strategy and the Environment. 11(1), 1–11.
Otto Federico von Feigenblatt and group. (2021). Sufficiency economy philosophy (SEP): Thailand’s emic approach to governance and development as evidence of an Asian-value-oriented inclusive leadership management philosophy. Journal of Asia Pacific Studies. 6(2), 289–300.
Prasopchoke Mongsawad. (2020). The philosophy of the sufficiency economy: A contribution to the theory of development. Asia-Pacific Development Journal. 17(1), 39.