ระบบการสอนสังคมศึกษาวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักพุทธวิธีการสอน 4 ประการ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิจิตร จังหวัดพิจิตร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ความรู้ทั่วไปของระบบการสอนสังคมศึกษาวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักพุทธวิธีการสอน 4 ประการ 2) พัฒนาองค์ความรู้ทั่วไปของระบบการสอน 3) ประเมินหรือรับรองระบบการสอน และ 4) เสนอแนวทางการประยุกต์ใช้ระบบการสอน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (R&D) โดยศึกษาจากเอกสาร งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการวิจัยภาคสนาม กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา หลวงพ่อเพชรวิทยา จังหวัดพิจิตร จำนวน 38 รูป และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารและครูผู้สอน จำนวน 9 รูป/คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่นแล้ว การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) การจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาในปัจจุบันยังเน้นการบรรยายและการท่องจำ ส่งผลให้ผู้เรียนขาดการคิดวิเคราะห์และการประยุกต์ใช้หลักธรรมในชีวิตประจำวันจึงมีความจำเป็นในการพัฒนาระบบการสอนที่สอดคล้องกับบริบทผู้เรียนในยุคปัจจุบัน 2) สามารถพัฒนาระบบการสอน “BCK Model” โดยบูรณาการหลักพุทธวิธีการสอน 4 ประการ ได้แก่ สันทัสสนา สมาทปนา สมุตเตชนา และสัมปหังสนา ร่วมกับแนวคิดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ ทำให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมและสามารถเชื่อมโยงหลักธรรมสู่การปฏิบัติได้ 3) ผลการประเมินระบบการสอนพบว่ามีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ทั้งด้านองค์ประกอบของระบบ กิจกรรมการเรียนรู้ สื่อและนวัตกรรม รวมถึงความเป็นไปได้ในการนำไปใช้จริง และ 4) แนวทางการประยุกต์ใช้ควรส่งเสริมให้ครูนำ “BCK Model” ไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ การมีส่วนร่วม และการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม ควบคู่กับการใช้สื่อและเทคโนโลยีทางการศึกษาที่เหมาะสมกับผู้เรียนในศตวรรษที่ 21
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: คุรุสภา ลาดพร้าว.
ชนิสรา อริยะเดชช์. (2563). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวทฤษฎีการสร้างความรู้บูรณาการ หลักไตรสิกขา เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ เรื่องการหาร สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วิจัยในชั้นเรียน. (ครูชำนาญการพิเศษ), โรงเรียนเทศบาลวัดเหนือ เทศบาลเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด.
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2540). ชุดการสอนระดับประถมศึกษา. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ธนัชพร เกตุคง และพระครูอนุกูลกัลยาณกิจ. (2567). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการดำเนินชีวิตอย่างมีความสุขใจ. วารสาร มจร สุพรรณบุรีปริทรรศน์, 3(1): 15-27.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2544). ธรรมนูญชีวิต พุทธจริยธรรมเพื่อชีวิตที่ดีงาม. พิมพ์ครั้งที่ 34. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). สู่การศึกษาแนวพุทธ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
พระมหาสาธิต เมธีจรรยาภรณ์. (2561). รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะทางปัญญาในการคิดวิเคราะห์ด้วยหลักพุทธธรรมของนิสิตหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 7(3): 133-146.
เมธินี วงศ์วานิช รัมภกาภรณ์. (2558). การจัดการเรียนการสอนตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา: การสังเคราะห์ งานวิจัย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 5(2): 328-342.
Bonwell, C.C.; & Eison.J.A. (1991). Active Learning: Creative Excitement in the Classroom. ASHE-ERIC Higher Education Reports No. 1. Washington, D.C.
