แนวทางการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาตามมาตรฐานการศึกษา ตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนโศภนคณาภรณ์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาของโรงเรียนโศภนคณาภรณ์ 2) ศึกษาแนวทางการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาตามมาตรฐานการศึกษาตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนโศภนคณาภรณ์ 3) นำเสนอและประเมินแนวทางการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาตามมาตรฐานการศึกษาตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนโศภนคณาภรณ์ ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ แบ่งเป็น 3 ระยะ คือ 1) ศึกษาสภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยผู้ให้ข้อมูล 15 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจงจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในโรงเรียนโศภนคณาภรณ์ 2) ศึกษาแนวทาง ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยผู้ให้ข้อมูล 5 รูป/คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจงจากผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้อง 3) นำเสนอและประเมินแนวทาง ใช้แบบประเมินการสนทนากลุ่ม โดยผู้ให้ข้อมูล 7 รูป/คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจงจากผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์แบบอุปนัย
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา พบว่า บุคลากรยังขาดความเข้าใจในเชิงลึกเกี่ยวกับมาตรฐานการศึกษา การกำหนดค่าเป้าหมายไม่สอดคล้องกับบริบท รวมถึงมีข้อจำกัดด้านภาระงาน การเปลี่ยนแปลงนโยบาย ทรัพยากร เทคโนโลยี และการจัดการข้อมูลที่ไม่เป็นระบบ ซึ่งล้วนเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาระบบประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา 2) แนวทางการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา ตามหลักอริยสัจ 4 พบว่า สถานศึกษา มีการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา 7 ขั้นตอน ประกอบด้วย (1) กำหนดมาตรฐานการศึกษา (2) จัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษา (3) ดำเนินการตามแผน (4) ประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพการศึกษา (5) ติดตามผลและนำผลมาปรับปรุงพัฒนา (6) จัดทำรายงานผลการประเมินตนเอง (7) พัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง โดยบูรณาการหลักอริยสัจ 4 ทำให้กระบวนการดำเนินงานมีความเป็นระบบเชิงเหตุและผลมากยิ่งขึ้น ซึ่งสามารถวิเคราะห์ปัญหาได้ตรงจุด (ทุกข์) ระบุสาเหตุที่แท้จริง (สมุทัย) กำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน (นิโรธ) และกำหนดแนวทางการดำเนินงาน (มรรค) ซึ่งส่งผลให้ระบบประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษามีความยั่งยืน 3) ผลการนำเสนอและประเมินแนวทางการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา ตามหลักอริยสัจ 4 พบว่า ผู้ทรงคุณวุฒิมีความเห็นสอดคล้องกันว่า แนวทางดังกล่าวมีความเหมาะสม เป็นไปได้ และเป็นประโยชน์ ทั้งนี้การนำหลักอริยสัจ 4 มาใช้เป็นกรอบการดำเนินงาน ส่งผลให้การวางแผน การดำเนินงาน และการปรับปรุงพัฒนามีความเชื่อมโยงต่อเนื่อง และเพิ่มประสิทธิภาพในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กฎกระทรวง การประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561. (2561, 23 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 135 ตอนที่ 11 ก, หน้า 3-4.
กีรติ แก้วสกุล. (2565). การบริหารความเสี่ยงตามหลักอริยสัจ 4 ของสถานศึกษา สังกัดสำนักเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 7. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
จินตนา วงษ์นาค. (2564). แนวทางพัฒนาการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในของโรงเรียนบ้านลำแดง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร มหาบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
ณัฐพล มิตรอารีย์ และคณะ. (2566). การจัดการเรียนรู้ในรูปแบบอริยสัจ 4. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(1): 35.
ธีรภัทร ภัทรสกล. (2566). แนวทางการบริหารงานวิชาการตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนในกลุ่มสหวิทยาเขตสวนเทพรัตน์ทีปไท้เฉลิมพระเกียรติ จังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
นันทาภรณ์ เสวกวัง. (2565). แนวทางการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพการศึกษาภายในตามหลักอิทธิบาท 4 ของสถานศึกษาเครือข่ายบางกุ้ง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542, 19 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 116 ตอนที่ 74 ก, หน้า 3.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
โรงเรียนโศภนคณาภรณ์. (2567). รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา ปีการศึกษา 2567. นครศรีธรรมราช: โรงเรียนโศภนคณาภรณ์.
สมฤทัย มงคล และคณะ. (2568). กระบวนการบริหารจัดการและแนวทางพัฒนางานประกันคุณภาพภายใน ตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 12(2): 45-58.
สุมน อมรวิวัฒน์. (2544). หลักบูรณาการทางการศึกษาตามนัยแห่งพุทธธรรม. นนทบุรี: มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช.
สำนักทดสอบทางการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษา ตามกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็น.เอ.รัตนะเทรดดิ้ง.
